చైనా AI మోడళ్లకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ఆదరణ.. అమెరికాలో ఎందుకు ఆందోళన?

వాషింగ్టన్: కృత్రిమ మేధ (AI) రంగంలో అమెరికా–చైనా పోటీ ఇప్పుడు కొత్త దశలోకి వెళ్తోంది. ఇప్పటివరకు అత్యాధునిక AI మోడళ్ల విషయంలో అమెరికా సంస్థలు ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ.. తక్కువ ధర, ఓపెన్-వెయిట్ మోడళ్లు, కోడింగ్ వంటి పనుల్లో మెరుగైన పనితీరుతో చైనా కంపెనీలు రూపొందిస్తున్న AI మోడళ్ల వినియోగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేగంగా పెరుగుతోంది. 2026లో ఈ మార్పు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోందని CNBC నివేదిక తెలిపింది.

రెండు ప్రధాన ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో భారీ మార్పు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ AI మోడళ్లను ఒకే చోట నుంచి ఉపయోగించుకునేందుకు కంపెనీలకు సహాయపడే OpenRouter, Vercel ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల వినియోగ డేటా ఈ మార్పును స్పష్టంగా చూపుతోంది. OpenRouterలో సెప్టెంబర్ 14తో ప్రారంభమైన వారంలో చైనా AI మోడళ్ల వాటా 57–67 శాతం టోకెన్ల వినియోగానికి చేరింది. ఫిబ్రవరిలో ఇదే వాటా కేవలం 6–13 శాతం మాత్రమే. Vercelలో కూడా చైనా మోడళ్ల వాటా జనవరిలో 11 శాతం ఉండగా, ఆగస్టులో 55 శాతానికి పెరిగింది. ఇక్కడ “టోకెన్లు” అంటే AI మోడల్ ప్రాసెస్ చేసే టెక్స్ట్ యూనిట్లు. కాబట్టి ఈ గణాంకాలు ప్రపంచంలోని అన్ని AI వినియోగాన్ని సూచించవు. అవి ఈ నిర్దిష్ట డెవలపర్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో కంపెనీలు వివిధ మోడళ్లను ఎంతగా ఉపయోగిస్తున్నాయో చూపిస్తాయి.

DeepSeek నుంచి కొత్త పోటీ

చైనా AI ఎదుగుదలలో DeepSeek కీలకంగా మారింది. తక్కువ ఖర్చుతో శక్తివంతమైన మోడళ్లను అందించగల సామర్థ్యంతో DeepSeek ప్రపంచ టెక్ రంగం దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఆ తర్వాత Alibaba, Z.ai, Moonshot AI వంటి సంస్థలు కూడా ఓపెన్-వెయిట్ మోడళ్లను అభివృద్ధి చేశాయి. 2026లో వచ్చిన కొన్ని చైనా మోడళ్లు కోడింగ్, AI ఏజెంట్లు వంటి క్లిష్టమైన పనులను నిర్వహించగల స్థాయికి చేరుకున్నాయని OpenRouter ప్రతినిధులు పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో వాటి వినియోగ వ్యయం అమెరికా మోడళ్లతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉండటం కంపెనీలకు ముఖ్యమైన ఆకర్షణగా మారుతోంది.

తక్కువ ధరే పెద్ద ఆకర్షణ

కంపెనీలు ప్రతి పనికీ అత్యంత శక్తివంతమైన AI మోడల్‌ను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఒక నిర్దిష్ట పని కోసం అవసరమైన నాణ్యతను తక్కువ ధరలో అందించే మోడల్ లభిస్తే దానిని ఎంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఇదే ప్రస్తుతం చైనా AI మోడళ్లకు ఉపయోగపడుతున్న అంశాల్లో ఒకటిగా టెక్ నిపుణులు చెబుతున్నారు. కోడింగ్, సాధారణ విశ్లేషణ, కంటెంట్ ప్రాసెసింగ్ వంటి పనులకు తక్కువ ఖర్చుతో పనిచేసే మోడళ్లు సరిపోతే.. కంపెనీలు ఖరీదైన మోడళ్లపై మాత్రమే ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. అయితే అత్యంత క్లిష్టమైన పనుల కోసం అమెరికా సంస్థల ఫ్రాంటియర్ మోడళ్లను కంపెనీలు ఇంకా ఉపయోగిస్తున్నాయని CNBC నివేదిక పేర్కొంది.

Global Southలో మరింత వేగంగా

చైనా AI మోడళ్ల వినియోగం ముఖ్యంగా Global Southగా పిలిచే ఆసియా, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా దేశాల్లో వేగంగా పెరుగుతున్నట్లు OpenRouter డేటా సూచిస్తోంది. ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్ నిర్వచనం ప్రకారం 82 దేశాల డేటాను పరిశీలించారు. ఆ దేశాల్లోని కంపెనీలు ఉపయోగించే AI టోకెన్లలో సెప్టెంబర్‌లో సుమారు 67 శాతం చైనా మోడళ్లపై ఉన్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. తక్కువ ధర, ఓపెన్-వెయిట్ విధానం, స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా మోడళ్లను మార్చుకునే అవకాశం దీనికి కారణాలుగా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.

అమెరికాకు ఎందుకు ఆందోళన?

చైనా AI మోడళ్ల వినియోగం పెరగడం కేవలం టెక్నాలజీ లేదా ధరల పోటీగా మాత్రమే అమెరికాలో చూడటం లేదు. AI మోడళ్లు దేశాల డిజిటల్ మౌలిక వసతులు, సాఫ్ట్‌వేర్ వ్యవస్థలు, వ్యాపార కార్యకలాపాల్లో భాగమైతే.. భవిష్యత్తులో సాంకేతిక ఆధారపడటం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అమెరికా ఇప్పటికే చైనాకు అత్యాధునిక AI చిప్‌ల అందుబాటును పరిమితం చేసేందుకు ఎగుమతి నియంత్రణలను ఉపయోగిస్తోంది. అయినప్పటికీ చైనా సంస్థలు దేశీయ చిప్‌లు, సమర్థవంతమైన మోడల్ డిజైన్‌లు, ఓపెన్-వెయిట్ విధానాల ద్వారా AI సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.

‘డిస్టిలేషన్’పై మరో వివాదం

AI రంగంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం model distillation. ఇందులో ఒక పెద్ద AI మోడల్ ఇచ్చే సమాధానాలు, సామర్థ్యాలను ఉపయోగించి మరో మోడల్‌ను మెరుగుపరచడం జరుగుతుంది. కొన్ని అమెరికా సంస్థలు చైనా AI కంపెనీలు తమ మోడళ్ల సామర్థ్యాలను ఈ విధంగా పొందుతున్నాయని ఆరోపించాయి. చైనా అధికారులు మాత్రం ఇటువంటి ఆరోపణలను తిరస్కరిస్తున్నారు. ఈ అంశంపై అమెరికా–చైనా మధ్య సాంకేతిక, జాతీయ భద్రతా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.

AI ప్రపంచం ఇక ఒకే కేంద్రం చుట్టూ ఉండకపోవచ్చు

చైనా AI మోడళ్ల పెరుగుతున్న వినియోగం మరో పెద్ద మార్పును సూచిస్తోంది. భవిష్యత్తులో AI ప్రపంచం కేవలం కొన్ని అమెరికా కంపెనీల చుట్టూ మాత్రమే కాకుండా.. అమెరికా, చైనా, ఇతర దేశాల నుంచి వచ్చే అనేక ఓపెన్ మరియు క్లోజ్డ్ మోడళ్లతో కూడిన వ్యవస్థగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికైతే అత్యంత అధునాతన బెంచ్‌మార్క్‌లలో అమెరికా ఫ్రాంటియర్ మోడళ్లు ఆధిక్యంలో ఉన్నప్పటికీ, చైనా మోడళ్ల వేగవంతమైన అభివృద్ధి, తక్కువ ధర, ఓపెన్-వెయిట్ విధానం వాటి ప్రపంచ వినియోగాన్ని పెంచుతున్నాయి. అందుకే AI పోటీ ఇక “ఎవరు అత్యంత శక్తివంతమైన మోడల్‌ను తయారు చేస్తారు?” అనే ప్రశ్నతో మాత్రమే పరిమితం కాకపోవచ్చు. “ఎవరి AIని ప్రపంచంలోని ఎక్కువ కంపెనీలు ఉపయోగిస్తాయి?” అనే ప్రశ్న కూడా అంతే కీలకంగా మారుతోంది.