న్యూఢిల్లీ: నైరుతి రుతుపవనాలు ముగిశాయి. కానీ దేశంలో వాతావరణ పరిస్థితులు ఇప్పుడే మరో కీలక దశలోకి అడుగుపెడుతున్నాయి. అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ 2026 వరకు దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) తాజా సీజనల్ అంచనాలో తెలిపింది. అయితే దక్షిణ ద్వీపకల్పంలోని అనేక ప్రాంతాలకు మాత్రం ఈసారి కొంత ఊరట కనిపిస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలో పోస్ట్-మాన్సూన్ సీజన్‌లో వర్షపాతం సాధారణ స్థాయిలో ఉండే అవకాశం ఉందని IMD అంచనా వేసింది.
అక్టోబర్‌లోనే వర్షాలకు బ్రేక్?
అక్టోబర్ నెలకు సంబంధించిన IMD అంచనా ప్రకారం దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే వాయువ్య భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు, దక్షిణ ద్వీపకల్పంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం నుంచి సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షాలు కురిసే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అంటే దేశమంతా ఒకే రకమైన వాతావరణం ఉండదని IMD అంచనా స్పష్టం చేస్తోంది.
ముఖ్యంగా అక్టోబర్–డిసెంబర్ కాలం దక్షిణ భారతదేశానికి ఎంతో కీలకం. ఈ సమయంలో వచ్చే ఈశాన్య రుతుపవనాలు తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి, ఆంధ్రప్రదేశ్, రాయలసీమ, కేరళ, దక్షిణ అంతర్గత కర్ణాటక వంటి ప్రాంతాల్లో వర్షాలకు ముఖ్యమైన వనరు. దక్షిణ ద్వీపకల్పం మొత్తానికి ఈ సీజన్‌లో వర్షపాతం సాధారణంగా ఉండే అవకాశం ఉందని IMD పేర్కొంది. ఈ ప్రాంతానికి అక్టోబర్–డిసెంబర్ దీర్ఘకాల సగటు వర్షపాతం సుమారు 334.13 మిల్లీమీటర్లు.
దక్షిణాదికి ఎందుకు కీలకం?
దక్షిణ భారతదేశంలో ఈశాన్య రుతుపవనాల ప్రాధాన్యం చాలా ఎక్కువ. ముఖ్యంగా తమిళనాడు, పుదుచ్చేరి ప్రాంతాల్లో ఏడాది మొత్తం కురిసే వర్షాల్లో గణనీయమైన వాటా ఈ సీజన్ నుంచే వస్తుంది. అందుకే నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనంగా ఉన్న ఏడాది తర్వాత ఈశాన్య రుతుపవనాలపై రైతులు, జలవనరుల అధికారులు, వ్యవసాయ రంగం ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెడతారు.
అయితే “సీజన్‌లో వర్షపాతం సాధారణంగా ఉంటుంది” అంటే ప్రతి రోజూ వర్షాలు కురుస్తాయని అర్థం కాదు. సీజనల్ అంచనా మొత్తం మూడు నెలల వర్షపాత ధోరణిని సూచిస్తుంది. మధ్యలో ఒకటి లేదా రెండు వాతావరణ వ్యవస్థల కారణంగా భారీ వర్షాలు, వరదలు కూడా సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది.
ఉష్ణోగ్రతలు కూడా పెరగొచ్చా?
వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో ఉష్ణోగ్రతలపైనా IMD అంచనాలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. అక్టోబర్‌లో దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో పగటి గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు, రాత్రి కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈశాన్య భారతదేశం మాత్రం దీనికి కొంత భిన్నంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
దీంతో అక్టోబర్‌లో కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలు తగ్గడంతో పాటు ఉక్కపోత, వేడి వాతావరణం ఎక్కువ రోజులు కొనసాగవచ్చనే ఆందోళన ఉంది. ముఖ్యంగా ఇప్పటికే వర్షపాతం లోటుతో ఉన్న ప్రాంతాల్లో నీటి లభ్యత, వ్యవసాయం, విద్యుత్ అవసరాలపై దీని ప్రభావాన్ని అధికారులు గమనించాల్సి ఉంటుంది.
ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎంత?
ఈ వాతావరణ అంచనాల వెనుక మరో కీలక అంశం ఎల్‌నినో. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల్లో ఏర్పడే ఈ సహజ వాతావరణ పరిస్థితి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలపై ప్రభావం చూపుతుంది. 2026లో ఎల్‌నినో పరిస్థితులు బలపడుతున్నాయని అంతర్జాతీయ వాతావరణ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
అయితే భారతదేశంలో వర్షపాతాన్ని ఎల్‌నినో ఒక్కటే నిర్ణయించదు. హిందూ మహాసముద్ర పరిస్థితులు, సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు, వాయు ప్రసరణ, స్థానిక వాతావరణ వ్యవస్థలు వంటి అనేక అంశాలు కలిసి వర్షపాతాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల ఎల్‌నినో ఉందని చెప్పి ప్రతి ప్రాంతంలో వర్షాలు తప్పనిసరిగా తగ్గుతాయని భావించడం సరైంది కాదు.
బలహీనంగా ముగిసిన నైరుతి రుతుపవనాలు
2026 నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్ కూడా దేశానికి పెద్దగా అనుకూలంగా లేకుండా ముగిసింది. దేశవ్యాప్తంగా సీజన్ మొత్తం వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటుతో పోలిస్తే 13 శాతం లోటుతో ముగిసినట్లు తాజా IMD వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో అక్టోబర్–డిసెంబర్ వర్షపాతంపై వెలువడిన కొత్త అంచనాలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే.. దేశంలోని చాలా ప్రాంతాలకు అక్టోబర్–డిసెంబర్ పొడి వాతావరణం సూచనలు కనిపిస్తున్నప్పటికీ, దక్షిణ ద్వీపకల్పానికి సాధారణ వర్షపాతం ఆశలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఈశాన్య రుతుపవనాలపై ఆధారపడే దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు రాబోయే మూడు నెలలు కీలకం. అదే సమయంలో వర్షపాతం తక్కువగా ఉండే ప్రాంతాలు నీటి సంరక్షణ, వ్యవసాయ ప్రణాళికలు, జలవనరుల నిర్వహణపై ముందుగానే దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.
