భారతదేశాన్ని హరిత ఇంధన రంగంలో మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో స్వయం సమృద్ధి దిశగా తీసుకెళ్లేందుకు కేంద్ర మంత్రిమండలి (Union Cabinet) నవంబర్ 4, 2026న ₹17,314 కోట్ల భారీ ఆర్థిక ప్యాకేజీలకు ఆమోదం తెలిపింది. దేశీయంగా అత్యంత కీలకమైన ఖనిజాల (Critical Minerals) ప్రాసెసింగ్ మరియు గ్రిడ్-స్కేల్ విద్యుత్ నిల్వ (Energy Storage) రంగాన్ని బలోపేతం చేయడమే ఈ పథకాల ముఖ్య ఉద్దేశం.
ఈ భారీ ప్రాజెక్టులో ₹2,814 కోట్ల బడ్జెట్‌ను రాబోయే ఐదేళ్ల కాలానికి క్రిటికల్ మినరల్ ప్రాసెసింగ్ కోసం కేటాయించారు. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) బ్యాటరీలు, ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు రక్షణ రంగానికి ఎంతో కీలకమైన లిథియం (Lithium), నికెల్ (Nickel) వంటి ఖనిజాల ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లను దేశంలోనే నెలకొల్పే కంపెనీలకు ప్రభుత్వం 30 శాతం వరకు క్యాపిటల్ సబ్సిడీని అందించనుంది. దీనివల్ల విదేశాల నుండి దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
రెండవ ప్రధాన పథకంగా ₹14,500 కోట్ల నిధులతో దేశవ్యాప్తంగా 92 GWh (గిగావాట్ అవర్స్) సామర్థ్యం కలిగిన గ్రిడ్-స్కేల్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఇందులో:
- 30 GWh బ్యాటరీ స్టోరేజ్ ప్లాంట్లు
- 60 GWh పంప్డ్ స్టోరేజ్ (Pumped Hydro Projects)
- 2 GWh నూతన అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలు (Emerging Technologies)
పునరుత్పాదక విద్యుత్ (సౌర, పవన విద్యుత్) ఉత్పత్తిని గ్రిడ్‌కు సజావుగా అనుసంధానించడానికి మరియు విద్యుత్ సరఫరాలో స్థిరత్వాన్ని కాపాడటానికి ఈ నిల్వ కేంద్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఈ నిర్ణయాలు దేశంలో నూతన పరిశ్రమల ఏర్పాటు, ఉద్యోగ కల్పన మరియు క్లీన్ ఎనర్జీ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు గొప్ప ఊతాన్నిస్తాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
