లైఫ్ స్టైల్ న్యూస్: ఉదయం లేచిన క్షణం నుండి రాత్రి నిద్రపోయే వరకు మన చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్, కళ్ల ముందు డిజిటల్ తెరలు నిరంతరం నోటిఫికేషన్ల వర్షం కురిపిస్తూనే ఉన్నాయి. క్షణం కూడా ఖాళీగా ఉండటానికి ఇష్టపడని నేటి ఆధునిక మానవుడు ‘విసుగు’ (Boredom) లేదా ఖాళీ సమయాన్ని ఒక పెద్ద సమస్యగా భావిస్తున్నాడు. ఏమాత్రం సమయం దొరికినా సోషల్ మీడియా స్క్రోలింగ్, షార్ట్స్, రీల్స్ లేదా ఓటీటీల వైపు వేళ్లు పరుగులు తీస్తున్నాయి. కానీ మన మస్తిష్కానికి అందని నిజమేమిటంటే, ఆ విసుగు లేదా శూన్యత అనేది మానవ మేధస్సుకు లభించే ఒక మహా ప్రసాదం మరియు డిజిటల్ విప్లవంలో నాశనమవుతున్న మన మనస్సుకు లభించే అత్యంత సహజమైన ఔషధం.
ఆధునిక వేగవంతమైన ప్రపంచంలో ‘విసుగు పడటం’ అనేది నిజానికి ఒక రకమైన డిజిటల్ డిటాక్స్ (Digital Detox) మరియు నవయుగ ధ్యానంతో సమానం. విసుగు చెందినప్పుడు లేదా మనస్సు ఏ వ్యాపకం లేకుండా ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, మానవ మస్తిష్కంలో డిఫాల్ట్ మోడ్ నెట్‌వర్క్ (Default Mode Network) చురుగ్గా మారుతుంది. ఇది మనల్ని మన లోపలి ప్రపంచంలోకి తొంగి చూసేలా చేస్తుంది. ధ్యానంలో ఏ విధంగానైతే ఆలోచనలను గమనిస్తూ మనస్సును శాంతపరుస్తామో, అలాగే ఏ బాహ్య ఉద్దీపనలు లేని విసుగు క్షణాల్లో మనస్సు తనను తాను పునర్నిర్మించుకుంటుంది. నిరంతర డిజిటల్ సందడి నుండి ఉపశమనం పొంది ప్రాథమిక మానసిక ప్రశాంతతను పునరుద్ధరించుకోవడానికి విసుగు అత్యంత కీలకమైన సాధనం.
మానవ సృజనాత్మకతకు (Human Creativity) విసుగే అసలైన పురిటిగడ్డ. ప్రపంచంలోని ఎందరో గొప్ప ఆవిష్కర్తలు, కవులు, శాస్త్రవేత్తలు తమలోని సరికొత్త ఆలోచనలను ఆవిష్కరించింది కేవలం ఖాళీగా, విసుగ్గా కూర్చున్న క్షణాల్లోనే. ప్రతి సెకనూ వేరే ప్రొడక్టివ్ పనిలోనో లేదా వినోదంలోనో గడిపేస్తే మన మెదడుకు కొత్త రకం ఆలోచనలను అల్లే వ్యవధి దొరకదు. ఆలోచనల సుడిగుండం అణిగిపోయినప్పుడు, ఏ సమాచారమూ లోపలికి వెళ్లనప్పుడు మాత్రమే సృజనాత్మక విత్తనాలు మొలకెత్తుతాయి. మనస్సు విసుగు చెందినప్పుడే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను వెతుక్కుంటూ అద్భుతమైన సృజనాత్మకతను వెలికితీస్తుంది.
కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence – AI) విస్తరిస్తున్న నేటి డిజిటల్ యుగంలో మానవ స్వతంత్ర ఆలోచన (Self Thinking) మరింత ముఖ్యం. ఏఐ కోడింగ్ చేయగలదు, వ్యాసాలు రాయగలదు, చిత్రాలు గీయగలదు కానీ దానికి ప్రాణమున్న హృదయం లేదా స్వతంత్ర అంతరాత్మ ఉండదు. ప్రతి చిన్న సందేహానికి, సలహాకు ఏఐ వైపు లేదా ఇంటర్నెట్ వైపు పరుగులు తీస్తే మన ఆలోచనా శక్తి మందగిస్తుంది. విసుగు లేదా ఏ పనీ లేని క్షణాలు మనకు మనం ప్రశ్నించుకునే అవకాశాన్ని, లోతైన స్వీయ విశ్లేషణను (Self Reflection) అందిస్తాయి. యంత్రాలు చేయలేని అనుభూతి ప్రాతిపదికన కూడుకున్న ఆలోచనలను, సరికొత్త దృక్పథాలను మానవుడు ఆవిష్కరించేది ఈ ఆత్మపరిశీలన ద్వారానే.
మనం అనుదినం అనుభవించే మానసిక ఒత్తిడికి, శ్రద్ధా లోపానికి (Lack of Focus) ప్రధాన కారణం మెదడుకు విశ్రాంతి లేకపోవడమే. నిరంతరం ఏదో ఒక విషయాన్ని మెదడులోకి తోయడం వల్ల ఆలోచనా వ్యవస్థ నిండిపోయి కొత్త ఆలోచనలకు తావు లేకుండా పోతోంది. కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దంగా, ఏ పరికరాలు లేకుండా కూర్చోవడం నేర్చుకున్నప్పుడు మనలో భావోద్వేగ నియంత్రణ, ఓర్పు పెరుగుతాయి. పిల్లలకు కూడా ప్రతిక్షణం ఏదో ఒక ఆట లేదా గాడ్జెట్ అందించడం కంటే, వారిని కొంతసేపు విసుగు చెందనివ్వడం వల్ల వారిలో ఊహాశక్తి, సృజనాత్మక నైపుణ్యాలు అపారంగా పెరుగుతాయని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అందుకే ఇకపై ‘విసుగు’ను ఒక ప్రతికూల అంశంగా లేదా సమయం వృధాగా చూడటం మానేయాలి. డిజిటల్ పరధ్యానాల నుండి కొద్దిసేపు బయటకు వచ్చి, రోజులో కొంత సమయం ఏమీ చేయకుండా ప్రశాంతంగా ఉండటానికి ప్రయత్నించాలి. మన చేతిలోని స్మార్ట్‌ఫోన్‌ను కాసేపు పక్కన పెట్టి, మనస్సును ప్రశాంతంగా స్వేచ్ఛగా విహరించనిచ్చినప్పుడే మనలోని శ్రేష్ఠమైన మానవత్వపు సృజనాత్మకత, స్వతంత్ర ఆలోచనా శక్తి మరియు పరిపూర్ణమైన మానసిక ఆరోగ్యాలు వికసిస్తాయి.
