ప్రపంచాన్ని ఎర్రబారుస్తున్న ‘సూపర్ ఎల్ నినో’.. డిసెంబరులో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరే అవకాశం

న్యూఢిల్లీ: భూమిపై వాతావరణ పరిస్థితులు మరింత ఆందోళనకరంగా మారుతున్నాయి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేగంగా బలపడుతున్న ఎల్ నినో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాత నమూనాలను ప్రభావితం చేసే స్థాయికి చేరుకుంది. తాజా అంచనాల ప్రకారం ఈ ఎల్ నినో డిసెంబరు 2026లో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరే అవకాశం ఉంది. ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) ప్రకారం ఇది 1950 తర్వాత నమోదైన అత్యంత బలమైన ఎల్ నినోల్లో ఒకటిగా మారే అవకాశం ఉంది.

పసిఫిక్‌లో అసాధారణ వేడి

ఎల్ నినో ప్రధానంగా భూమధ్యరేఖకు సమీపంలోని మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్ సముద్ర జలాలు అసాధారణంగా వేడెక్కడం వల్ల ఏర్పడుతుంది. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణ స్థాయి కంటే 3 డిగ్రీల సెల్సియస్‌కు పైగా పెరిగాయి.

అక్టోబర్–డిసెంబరు మధ్య ఈ ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసం సుమారు 3.7°Cకు చేరవచ్చని WMO అంచనా వేసింది. ఇది గతంలో నమోదైన అత్యధిక స్థాయి కంటే కూడా చాలా ఎక్కువ. 2015–16లో నమోదైన ప్రధాన ఎల్ నినో సమయంలో ఇదే ప్రాంతంలో గరిష్ఠ వ్యత్యాసం సుమారు 2.6°Cగా ఉంది.

‘భూమి మొత్తం ఎర్రగా కనిపిస్తోంది’

తాజా వాతావరణ మ్యాప్‌ను ఉద్దేశించి అమెరికా వాతావరణ శాస్త్రవేత్త ర్యాన్ మౌయ్ “Earth almost entirely in red” అంటూ వ్యాఖ్యానించారు. అంటే ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయని అర్థం.

మరో వాతావరణ నిపుణుడు లియోన్ సిమన్స్ ఈ పరిణామాన్ని **“super-duper El Niño”**గా అభివర్ణించారు. అయితే ఇది శాస్త్రీయంగా అధికారికంగా గుర్తించిన ప్రత్యేక వర్గం కాదు. WMO, భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) సాధారణంగా ఎల్ నినోను బలహీన, మోస్తరు, బలమైన, అత్యంత బలమైన స్థాయిలుగా పరిగణిస్తాయి.

వేడి మాత్రమే కాదు.. కరువు, వరదల ముప్పు

ఎల్ నినో ప్రభావం కేవలం ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలకే పరిమితం కాదు. ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వర్షపాత పంపిణీని కూడా మార్చగలదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు, వరదలు సంభవించే అవకాశాలు పెరుగుతాయి. వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, ఆహార భద్రత, అడవుల్లో మంటలు వంటి అంశాలపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.

తాజా WMO అంచనా ప్రకారం ఎల్ నినో ఫిబ్రవరి 2027 వరకు కొనసాగేందుకు దాదాపు 100 శాతం అవకాశాలు ఉన్నాయి. NOAA కూడా సెప్టెంబరు అంచనాలో ఉత్తర అర్ధగోళ శరదృతువు, శీతాకాలంలో అత్యంత బలమైన ఎల్ నినో ఏర్పడే అవకాశాన్ని 90 శాతానికి పైగా పేర్కొంది.

భారత్‌పై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?

భారత్‌కు ఎల్ నినో అంటే ప్రధానంగా వర్షపాతంపై ఆందోళన. సాధారణంగా బలమైన ఎల్ నినో భారత రుతుపవనాలను బలహీనపరిచే పరిస్థితులతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. 2026లోనూ ఎల్ నినో పరిస్థితులు బలపడే అవకాశం ఉందని భారత ప్రభుత్వం ముందుగానే వెల్లడించింది. అయితే ఎల్ నినో ఒక్కటే భారత వాతావరణాన్ని నిర్ణయించదు; హిందూ మహాసముద్ర పరిస్థితులు, వాయు ప్రవాహాలు, ఇతర సముద్ర-వాతావరణ అంశాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

2027 వరకు ప్రభావాలు?

ప్రపంచ సముద్రాలు ఇప్పటికే అత్యంత వేడిగా ఉన్న సమయంలో బలమైన ఎల్ నినో ఏర్పడటం శాస్త్రవేత్తలను మరింత అప్రమత్తం చేస్తోంది. WMO ప్రకారం సముద్రంలో నిల్వ ఉన్న అధిక వేడి వాతావరణంలోకి విడుదల కావడంతో ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల 2026 చివరి నెలలు, 2027 ప్రారంభం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేడి, వర్షపాతం, కరువు, వరదల పరంగా కీలక కాలంగా మారే అవకాశం కనిపిస్తోంది.