కాఠ్మాండు: హిమాలయ దేశం నేపాల్ వరుస ప్రకృతి విపత్తులతో తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ఆగస్టు 26న సంభవించిన భారీ వరదలు, ఆకస్మిక వరదలకు తోడు సెప్టెంబర్‌లో కురిసిన భారీ వర్షాలు, కొండచరియలు మరోసారి ప్రజల జీవితాలను అతలాకుతలం చేశాయి. ముఖ్యంగా ఆగస్టులో జరిగిన ఘోర విపత్తులో 1,450 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోగా, 5,000 మందికి పైగా ఇప్పటికీ గల్లంతైనట్లు నేపాల్ ప్రభుత్వ గణాంకాలను ఉటంకిస్తూ ఐక్యరాజ్యసమితి తెలిపింది. ఇళ్లు, రహదారులు, వంతెనలు, విద్యుత్ వ్యవస్థలు, పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
హిమనదం కూలిపోవడంతో మొదలైన విషాదం
ఆగస్టు 26న నేపాల్-చైనా సరిహద్దు ప్రాంతానికి సమీపంలోని హిమాలయ ప్రాంతంలో హిమనదం కూలిపోవడం, దాని ప్రభావంతో కొండచరియలు విరిగిపడటం, నదుల్లో ఒక్కసారిగా నీటి ప్రవాహం పెరగడం భారీ విపత్తుకు దారితీసింది. భోటే కోసి, త్రిశూలి వంటి నదులు ఉప్పొంగడంతో రసువా, నువాకోట్, ధాదింగ్ తదితర ప్రాంతాల్లో భారీ నష్టం జరిగింది. అనేక ప్రాంతాలకు రహదారి సంబంధాలు తెగిపోవడంతో సహాయక చర్యలు కూడా క్లిష్టంగా మారాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకారం ఈ విపత్తు వల్ల దేశంలోని 13 జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు ప్రభావితమయ్యాయి. మొత్తం నష్టం, ఆర్థిక నష్టాల అంచనా నేపాల్ GDPలో సుమారు 4–5 శాతానికి సమానంగా ఉందని UN తెలిపింది.
నెల రోజులైనా కనిపించని వేలాది మంది
వరదలు తగ్గిపోయినా వేలాది కుటుంబాలకు విషాదం ఇంకా ముగియలేదు. గల్లంతైన వారి కోసం గాలింపు కొనసాగుతోంది. మృతదేహాలను గుర్తించేందుకు నేపాల్ అధికారులు పెద్ద ఎత్తున DNA పరీక్షలను కూడా చేపట్టారు. కుటుంబ సభ్యుల నుంచి DNA నమూనాలు సేకరించి, గుర్తు తెలియని మృతదేహాల నమూనాలతో సరిపోల్చుతున్నారు. సెప్టెంబర్ 24 నాటికి 1,453 మృతదేహాలు స్వాధీనం కాగా, వాటిలో 112 మాత్రమే గుర్తించినట్లు తాజా సమాచారం వెల్లడించింది. మిగిలిన మృతదేహాలను గుర్తించడం కుటుంబాలకు అత్యంత కీలకమైన ప్రక్రియగా మారింది.
సెప్టెంబర్‌లో మళ్లీ భారీ వర్షాలు
ఆగస్టు విపత్తు నుంచి దేశం పూర్తిగా కోలుకోకముందే సెప్టెంబర్ చివర్లో మరోసారి భారీ వర్షాలు కురిశాయి. వరదలు, కొండచరియలు విరిగిపడటంతో నేపాల్‌లో మరో 14 మంది మరణించగా, 11 మంది గల్లంతైనట్లు సెప్టెంబర్ 27న వచ్చిన సమాచారం తెలిపింది. దేశంలోని 77 జిల్లాల్లో 49 జిల్లాలకు ఆకస్మిక వరదల హెచ్చరికలు జారీ అయ్యాయి. మానాంగ్, ముస్తాంగ్, మయాగ్డి, బాగ్లుంగ్ ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతింది. పర్యాటక రంగంపైనా దీని ప్రభావం పడింది. కొండచరియలు, రహదారుల పరిస్థితి కారణంగా ట్రెక్కింగ్ మార్గాల్లో చిక్కుకున్న పర్యాటకులను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించేందుకు హెలికాప్టర్లను ఉపయోగించాల్సి వచ్చింది. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో వాతావరణ పరిస్థితులు ఎంత వేగంగా మారగలవో ఈ పరిణామాలు మరోసారి చూపించాయి.
ప్రపంచానికి హెచ్చరిక: నేపాల్ ప్రధాని
నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర షా ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, తమ దేశంలో జరిగిన విపత్తులను వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలకు ఒక హెచ్చరికగా చూడాలని అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని కోరారు. హిమాలయ ప్రాంతాల్లో మంచు, హిమనదాలు కరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇటువంటి విపత్తులు సరిహద్దులను దాటి ప్రభావం చూపగలవని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారత్, చైనాతో కలిసి ఉపగ్రహ సమాచారాన్ని పంచుకోవడం, హిమనద సరస్సులను పర్యవేక్షించడం, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం వంటి చర్యల కోసం ప్రాంతీయ సహకారాన్ని కూడా ఆయన కోరారు. పునర్నిర్మాణం కోసం నేపాల్‌కు భారీ స్థాయిలో ఆర్థిక సహాయం అవసరమని షా తెలిపారు. విపత్తుల వల్ల ఇప్పటికే నష్టపోయిన దేశాలపై మరిన్ని రుణాల భారం మోపకుండా గ్రాంట్ ఆధారిత సహాయం అందించాలని ఆయన అంతర్జాతీయ సమాజాన్ని కోరారు. నేపాల్ పునర్నిర్మాణ అవసరాలు దేశ GDPలో దాదాపు 10 శాతానికి చేరవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ బ్యాంకు అత్యవసర సహాయంగా 170 మిలియన్ డాలర్ల వరకు అందుబాటులో ఉంచినప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక పునర్నిర్మాణానికి మరింత విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ సహకారం అవసరమని నేపాల్ ప్రభుత్వం చెబుతోంది.
వాతావరణ మార్పులపై పెరుగుతున్న ఆందోళన
నేపాల్‌లో జరుగుతున్న వరుస విపత్తులు కేవలం ఒక్క దేశానికి సంబంధించిన సమస్యగా కాకుండా హిమాలయ ప్రాంతంలో పెరుగుతున్న వాతావరణ ప్రమాదాలపై చర్చకు దారితీశాయి. అయితే ప్రతి వరద లేదా కొండచరియల ఘటనను ఒక్క వాతావరణ మార్పుతోనే అనుసంధానించడం శాస్త్రీయంగా సరైంది కాదు. వర్షపాతం తీవ్రత, భౌగోళిక పరిస్థితులు, హిమనదాల స్థితి, నదీ ప్రవాహాలు, భూవినియోగం వంటి అనేక అంశాలు కలిసి విపత్తుల తీవ్రతను నిర్ణయిస్తాయి.
నేపాల్‌లో ప్రస్తుతం ప్రధాన సవాలు సహాయక చర్యలతో పాటు గల్లంతైన వారిని గుర్తించడం, ప్రజలకు పునరావాసం కల్పించడం, దెబ్బతిన్న రహదారులు-వంతెనలను పునర్నిర్మించడం, భవిష్యత్ వరదలు మరియు కొండచరియల ప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తించే వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం. ఈ విపత్తు అనంతరం అంతర్జాతీయ సంస్థలు, పొరుగు దేశాలు కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం మరింత స్పష్టమవుతోంది.
