భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) రికార్డులు తిరగరాసిన చారిత్రాత్మక మార్స్ ఆర్బిటర్ మిషన్ ‘మంగళయాన్’ (Mangalyaan) ప్రయోగానికి 13 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. 2013 నవంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోట సతీష్ ధావన్ స్పేస్ సెంటర్ నుండి పీఎస్ఎల్‌వి (PSLV-XL) రాకెట్ ద్వారా ఈ ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా అంతరిక్షంలోకి ప్రయోగించారు. సుమారు 300 రోజుల సుదీర్ఘ ప్రయాణం తర్వాత 2014 సెప్టెంబర్ 24న మంగళయాన్ అంగారక గ్రహ కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశించింది.
మంగళయాన్ ద్వారా భారతదేశం సృష్టించిన అపూర్వ రికార్డులు:
మొదటి ప్రయత్నంలోనే విజయం: ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంక్లిష్టమైన మార్స్ మిషన్‌ను తన తొలి ప్రయత్నంలోనే సాధించిన మొదటి దేశంగా భారత్ ప్రపంచ రికార్డు నెలకొల్పింది.
ఆసియా ఖండంలోనే ప్రథమం: అంగారక గ్రహం కక్ష్యకు ఉపగ్రహాన్ని పంపిన తొలి ఆసియా దేశంగా భారతదేశం చరిత్ర సృష్టించింది.
అత్యంత తక్కువ వ్యయం: కేవలం ₹450 కోట్ల (సుమారు $74 మిలియన్ల) వ్యయంతో రూపొందించి, హాలీవుడ్ ‘గ్రావిటీ’ సినిమా బడ్జెట్ కంటే తక్కువ ధరకే మార్స్ మిషన్‌ను పూర్తి చేసి ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచింది.
మనోహరమైన విషయం ఏమిటంటే, కేవలం ఆరు నెలల కాలపరిమితితో పంపిన ఈ మంగళయాన్ పేలోడ్స్ అంచనాలను మించి 2022 వరకు దాదాపు 8 ఏళ్లకు పైగా అంగారక గ్రహ కక్ష్య నుండి సేవలు అందిస్తూ అపూర్వమైన చిత్రాలను, శాస్త్రీయ డేటాను ఇస్రోకు అందించాయి.
ఈ మైలురాయి సందర్భంగా ఇస్రో సాధించిన గ్లోబల్ వాణిజ్య విజయాలను సైతం విశ్లేషకులు గుర్తుచేస్తున్నారు. ఇప్పటివరకు ఇస్రో తన నమ్మకమైన PSLV మరియు GSLV రాకెట్ల ద్వారా అమెరికా, బ్రిటన్, జర్మనీ సహా 36 దేశాలకు చెందిన 434 విదేశీ ఉపగ్రహాలను (Foreign Satellites) విజయవంతంగా అంతరిక్షంలోకి ప్రవేశపెట్టింది. అత్యంత తక్కువ ఖర్చుతో, నమ్మకమైన స్పేస్‌టెక్ సేవలను అందిస్తూ ప్రపంచంలోనే తిరుగులేని అంతరిక్ష శక్తిగా భారత్ నిలిచింది.
