వాషింగ్టన్: గ్రీన్లాండ్ విషయంలో అమెరికా, డెన్మార్క్ మధ్య నెలకొన్న నెలల తరబడి ఉద్రిక్తతకు కీలక మలుపు వచ్చింది. గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా సైనిక కార్యకలాపాలను మరింత విస్తరించేందుకు అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ మధ్య భద్రతా ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే గ్రీన్లాండ్పై డెన్మార్క్ సార్వభౌమాధికారం, గ్రీన్లాండ్ ప్రజల స్వయం నిర్ణయ హక్కును ఈ ఒప్పందం గుర్తిస్తుందని డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ నాయకులు స్పష్టం చేశారు.
గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా సైనిక కార్యకలాపాల మరింత విస్తరణ
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ ఒప్పందాన్ని ప్రకటిస్తూ, గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా భద్రతా ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేలా ఒప్పందం మార్గం సుగమం చేస్తుందని తెలిపారు. ఇప్పటికే గ్రీన్లాండ్లో అమెరికాకు సైనిక స్థావరం ఉంది. కొత్త ఒప్పందంతో అక్కడ మరింత విస్తృతమైన సైనిక కార్యకలాపాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రక్రియను ప్రారంభించనున్నారు. అయితే కొత్తగా ఎన్ని స్థావరాలు నిర్మిస్తారు, ఎంతమంది సైనికులను మోహరిస్తారు వంటి వివరాలు మాత్రం ఇంకా పూర్తిగా వెల్లడికాలేదు.
గ్రీన్లాండ్ అమెరికాకు ఎందుకంత కీలకం?
ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో గ్రీన్లాండ్ భౌగోళికంగా అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన ప్రాంతంలో ఉంది. ఉత్తర అమెరికా, యూరప్ మధ్య ఉన్న ఈ ద్వీపం నుంచి ఆర్కిటిక్, ఉత్తర అట్లాంటిక్ ప్రాంతాలను పర్యవేక్షించడం సులభం. రష్యా, చైనా వంటి దేశాల కార్యకలాపాలను గమనించడంలో కూడా ఈ ప్రాంతానికి ప్రాధాన్యం ఉంది. ప్రస్తుతం అమెరికా నిర్వహిస్తున్న పిటుఫిక్ స్పేస్ బేస్ ద్వారా క్షిపణి హెచ్చరికలు, క్షిపణి రక్షణ, అంతరిక్ష నిఘా వంటి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నారు.
రష్యా, చైనాకు అడ్డుకట్ట?
కొత్త ఒప్పందంలోని ప్రధాన అంశాల్లో ఒకటి గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా ప్రత్యర్థి దేశాలు సైనిక స్థావరాలు ఏర్పాటు చేయకుండా చూడటం. అలాగే సున్నితమైన పెట్టుబడులపైనా పరిమితులు ఉండనున్నాయి. అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం, NATOలో సభ్యత్వం లేని దేశాలు గ్రీన్లాండ్లో సైనిక స్థావరాలు ఏర్పాటు చేయకుండా ఈ ఒప్పందం అడ్డుకట్ట వేయనుంది. చైనా, రష్యా వంటి దేశాల వ్యూహాత్మక ప్రభావాన్ని పరిమితం చేయడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటిగా కనిపిస్తోంది.
గ్రీన్లాండ్ అమెరికా సొంతం అవుతుందా?
ఇక్కడే ఈ ఒప్పందంలోని కీలక అంశం ఉంది. గ్రీన్లాండ్ అమెరికా ఆధీనంలోకి వెళ్లడం లేదు. గ్రీన్లాండ్ ప్రస్తుతం డెన్మార్క్ రాజ్యంలో స్వయం పాలిత ప్రాంతంగా కొనసాగుతోంది. ఒప్పందం కూడా డెన్మార్క్ సార్వభౌమాధికారాన్ని, భౌగోళిక సమగ్రతను గుర్తిస్తుంది. గ్రీన్లాండ్ ప్రజల స్వయం నిర్ణయ హక్కును కూడా గౌరవిస్తామని డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ నాయకులు స్పష్టం చేశారు.
1951 ఒప్పందానికి కొనసాగింపుగా కొత్త వ్యవస్థ
గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా సైనిక కార్యకలాపాలు ఇప్పుడే మొదలైనవి కావు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాతి కాలం నుంచి అమెరికా అక్కడ సైనిక కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది. 1951లో అమెరికా, డెన్మార్క్ మధ్య కుదిరిన రక్షణ ఒప్పందం ద్వారా గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా సైనిక స్థావరాలకు చట్టపరమైన ఆధారం ఏర్పడింది. ప్రస్తుతం కుదిరిన కొత్త ఒప్పందం ఆ పాత భద్రతా వ్యవస్థకు మరింత విస్తృతమైన రూపాన్ని ఇవ్వనుంది.
ట్రంప్ గత డిమాండ్కు భిన్నమైన పరిష్కారం
గ్రీన్లాండ్ విషయంలో ట్రంప్ గతంలో అమెరికా ఆ ద్వీపాన్ని సొంతం చేసుకోవాలని బహిరంగంగా డిమాండ్ చేశారు. అవసరమైతే సైనిక చర్యను కూడా పరిశీలించే అవకాశం ఉందన్న వ్యాఖ్యలు చేశారు. దీనిపై డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ తీవ్రంగా స్పందించాయి. తాజా ఒప్పందం మాత్రం గ్రీన్లాండ్ను అమెరికాకు బదిలీ చేయకుండా, భద్రతా రంగంలో అమెరికా పాత్రను పెంచే దిశగా ఒక పరిష్కారాన్ని చూపిస్తోంది.
ఒప్పందం ఇంకా పూర్తిగా అమల్లోకి రాలేదు
అమెరికా, డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ నాయకులు వచ్చే వారం న్యూయార్క్లో ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ సందర్భంగా ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయాలని భావిస్తున్నారు. అయితే సంతకం చేసిన వెంటనే ఇది పూర్తిగా అమల్లోకి రాదు. డెన్మార్క్, గ్రీన్లాండ్ పార్లమెంటరీ ప్రక్రియలు పూర్తయ్యాల్సి ఉంటుంది. అలాగే ఒప్పందంలోని పూర్తి వివరాలు, ముఖ్యంగా కొత్త సైనిక స్థావరాల నిర్మాణం, అమెరికా సైనిక మోహరింపు పరిమాణం వంటి అంశాలు ఇంకా స్పష్టంగా వెల్లడించలేదు.
ఆర్కిటిక్లో మారుతున్న శక్తి సమీకరణాలు గ్రీన్లాండ్ చుట్టూ చోటుచేసుకున్న తాజా పరిణామం కేవలం అమెరికా-డెన్మార్క్ సంబంధాలకే పరిమితం కాదు. ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో రష్యా, చైనా సహా వివిధ దేశాల వ్యూహాత్మక ఆసక్తులు పెరుగుతున్న సమయంలో అమెరికా తన సైనిక, భద్రతా కార్యకలాపాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే దిశగా ఈ ఒప్పందం కీలకంగా మారవచ్చు. అదే సమయంలో గ్రీన్లాండ్ సార్వభౌమాధికారం, ప్రజల స్వయం నిర్ణయ హక్కును ఎలా సమతుల్యం చేస్తారన్నది కూడా రాబోయే రోజుల్లో ప్రధాన అంశంగా మారనుంది.
