న్యూయార్క్: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో (UNSC) శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నానికి మరోసారి అంతర్జాతీయ మద్దతు లభించింది. మధ్య యూరప్కు చెందిన వైసెగ్రాడ్ గ్రూప్ (V4)లోని పోలాండ్, హంగేరీ, స్లోవేకియా, చెక్ రిపబ్లిక్ దేశాలు భారత్ శాశ్వత సభ్యత్వానికి తమ మద్దతును ప్రకటించాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి 81వ సాధారణ సభ సమావేశాల సందర్భంగా న్యూయార్క్లో జరిగిన తొలి V4–India విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో ఈ మద్దతు వ్యక్తమైంది.
‘‘భారత్ UNSCలో శాశ్వత సభ్యదేశంగా ఉండాలి’’
స్లోవేకియా విదేశాంగ మంత్రి జురాజ్ బ్లనార్ మాట్లాడుతూ.. గ్లోబల్ సౌత్లో కీలక దేశంగా, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఎదుగుతున్న శక్తిగా ఉన్న భారత్కు ఐక్యరాజ్యసమితి అత్యున్నత నిర్ణయాత్మక సంస్థలో శాశ్వత స్థానం ఉండాలని V4 దేశాలన్నీ ఏకాభిప్రాయంతో ఉన్నాయని తెలిపారు. ఈ వ్యాఖ్యలను విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ కూడా తన సోషల్ మీడియా పోస్టులో పంచుకున్నారు.
తొలిసారి V4–India సమావేశం
పోలాండ్, హంగేరీ, స్లోవేకియా, చెక్ రిపబ్లిక్తో కూడిన వైసెగ్రాడ్ గ్రూప్ 1991లో ఏర్పడింది. రాజకీయ, ఆర్థిక, భద్రత, సాంకేతిక తదితర రంగాల్లో పరస్పర సహకారానికి ఈ కూటమి వేదికగా పనిచేస్తోంది. భారత్తో తొలిసారి మంత్రుల స్థాయిలో జరిగిన ఈ సమావేశాన్ని జైశంకర్ ‘‘సరికొత్త చారిత్రక సందర్భం’’గా అభివర్ణించారు.
UNSC అంశంతో పాటు భారత్, V4 దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక, బహుపాక్షిక సహకారాన్ని మరింత విస్తరించడంపై చర్చ జరిగింది. విదేశాంగ మంత్రులు ప్రతి సంవత్సరం సమావేశం కావాలని, వార్షిక బిజినెస్ ఫోరం ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించారు. సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలు, పరిశోధన, విద్య, రక్షణ, అంతరిక్షం, కనెక్టివిటీ, సంస్కృతి, ప్రజల మధ్య సంబంధాల వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని అంగీకరించారు.
జైశంకర్ మాట్లాడుతూ V4 దేశాలతో భారత్కు రక్షణ రంగంలో ఇప్పటికే బలమైన సంబంధాలున్నాయని, వాటిని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాలని భావిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఉక్రెయిన్ సంక్షోభం, గల్ఫ్ ప్రాంత పరిణామాలు వంటి అంతర్జాతీయ అంశాలపైనా సమావేశంలో అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు.
UNSCలో ప్రస్తుతం ఎవరు శాశ్వత సభ్యులు?
ప్రస్తుతం ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో మొత్తం 15 దేశాలు ఉంటాయి. ఇందులో అమెరికా, రష్యా, చైనా, ఫ్రాన్స్, బ్రిటన్ అనే ఐదు దేశాలు శాశ్వత సభ్యదేశాలు. మిగిలిన 10 దేశాలను రెండేళ్ల కాలానికి ఎన్నుకుంటారు. శాశ్వత సభ్యదేశాలకు కీలక తీర్మానాలను అడ్డుకునే వీటో అధికారం ఉంది.
భద్రతా మండలి ప్రస్తుత నిర్మాణం 1945 నాటి ప్రపంచ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఏర్పడిందని, నేటి ప్రపంచ రాజకీయ, ఆర్థిక, జనాభా వాస్తవాలకు అనుగుణంగా దానిని సంస్కరించాల్సిన అవసరం ఉందని భారత్ చాలాకాలంగా చెబుతోంది. విస్తరించిన భద్రతా మండలిలో భారత్కు శాశ్వత స్థానం కల్పించాలన్నది న్యూఢిల్లీ ప్రధాన డిమాండ్లలో ఒకటి.
భారత్ ప్రయత్నానికి ఇప్పటికే పలుదేశాల మద్దతు
V4 దేశాల తాజా మద్దతు ఒక్కటే కాదు. భారత్ UNSC శాశ్వత సభ్యత్వానికి ఫ్రాన్స్, రష్యా, అమెరికా, బ్రిటన్ సహా పలు దేశాలు గతంలో మద్దతు ప్రకటించాయి. భారత్ కూడా బ్రెజిల్, జర్మనీ, జపాన్తో కలిసి G4గా భద్రతా మండలి సంస్కరణల కోసం సమన్వయంగా పనిచేస్తోంది.
అయితే ఒక దేశానికి మద్దతు ప్రకటించడం మాత్రమే శాశ్వత సభ్యత్వం లభించడానికి సరిపోదు. భద్రతా మండలి విస్తరణకు ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్లో మార్పులు అవసరం. కొత్త శాశ్వత సభ్యదేశాల సంఖ్య, ప్రాంతీయ ప్రాతినిధ్యం, వీటో హక్కు వంటి అంశాలపై సభ్యదేశాల మధ్య విస్తృత చర్చలు జరగాల్సి ఉంటుంది.
