హైదరాబాద్‌లోని గచ్చిబౌలి ఐటీ కారిడార్‌లో ఏళ్లుగా పేరుకుపోయిన నిర్మాణ, కూల్చివేత వ్యర్థాల భారీ కుప్పలకు ఎట్టకేలకు పరిష్కారం కనిపిస్తోంది. ఐకియా నుంచి ఏఐజీ ఆసుపత్రుల వైపు వెళ్లే మార్గంలో కనిపించే ఈ భారీ వ్యర్థాల కుప్పలను వచ్చే రెండు నెలల్లో తొలగించాలని సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చర్యలు ప్రారంభించింది. ఈ పనికి సుమారు రూ.30 కోట్ల నుంచి రూ.40 కోట్ల వరకు ఖర్చవుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు.
ఏళ్లుగా పేరుకుపోయిన ‘చెత్త కొండలు’
గచ్చిబౌలిలోని ఈ ప్రాంతంలో నిర్మాణ రంగం వేగంగా విస్తరించడంతో కాంక్రీట్ ముక్కలు, ఇటుకలు, రాళ్లు, ఇనుప సామగ్రి, కలప, మట్టి, పాత నిర్మాణ వస్తువులు పెద్దఎత్తున పేరుకుపోయాయి. ఒక్కో కుప్పలో దాదాపు 2,000 టన్నుల వరకు వ్యర్థాలు ఉన్నట్లు సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే ఇతర అధ్యయనాల్లో ఈ ప్రాంతంలోని రెండు పాత నిర్మాణ వ్యర్థాల ప్రదేశాల్లో వ్యర్థాల పరిమాణం చాలా ఎక్కువగా ఉండొచ్చని పేర్కొన్నారు. ఐకియా వెనుక శిల్పాహిల్స్ ప్రాంతం, డెలాయిట్‌కు ఎదురుగా ఉన్న మరో ప్రాంతం చాలా కాలంగా నిర్మాణ వ్యర్థాల సమస్యను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
రూ.40 కోట్ల వరకు ఖర్చు
వ్యర్థాలను తొలగించేందుకు సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ సంస్థల నుంచి ఆసక్తి వ్యక్తీకరణలను ఆహ్వానించింది. మొత్తం ఏడు సంస్థలు స్పందించగా, వాటి ప్రతిపాదనలపై అధికారులు పరిశీలన జరిపి ప్రభుత్వానికి నివేదిక సమర్పించారు. ఈ వ్యర్థాలను అక్కడికక్కడే పర్యావరణ నిబంధనలకు అనుగుణంగా శాస్త్రీయ పద్ధతిలో నిర్వహించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు. దుమ్ము, శబ్ద కాలుష్యం పెరగకుండా తెలంగాణ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి మార్గదర్శకాలను పాటిస్తూ పనులు చేపట్టాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
దుమ్ము, కాలుష్యం.. ప్రజల ఆందోళన
గచ్చిబౌలి నగరంలోని అత్యంత రద్దీ ప్రాంతాల్లో ఒకటి. చుట్టుపక్కల భారీ ఐటీ సంస్థలు, ఆసుపత్రులు, నివాస సముదాయాలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి ప్రాంతంలో భారీగా నిర్మాణ వ్యర్థాలు పేరుకుపోవడం వల్ల దుమ్ము కాలుష్యం, వాహనాల రాకపోకలకు ఇబ్బందులు, పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. వ్యర్థాల కుప్పలు కేవలం అందాన్ని దెబ్బతీసే అంశం మాత్రమే కాదు. నిర్మాణ వ్యర్థాల్లోని ఇనుము, కాంక్రీట్, రాళ్లు, కలప, ఇతర పదార్థాలు వర్షం, గాలి వంటి సహజ పరిస్థితులకు గురైనప్పుడు పరిసర ప్రాంతాల్లో భద్రత, పరిశుభ్రత సమస్యలను సృష్టించే అవకాశం ఉంటుంది.
కుప్పలు తొలగించడం మాత్రమే సరిపోతుందా?
గచ్చిబౌలి సమస్య మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్నను కూడా ముందుకు తెస్తోంది. నగరంలో ప్రతిరోజూ భారీగా నిర్మాణ వ్యర్థాలు ఉత్పత్తి అవుతున్నప్పుడు వాటిని ఎక్కడికి తరలించాలి? ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం కోసం సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ గౌలిదొడ్డిలో ప్రత్యేక నిర్మాణ, కూల్చివేత వ్యర్థాల సేకరణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. కొండాపూర్, గచ్చిబౌలి, నానక్‌రామ్‌గూడ, నార్సింగి, మణికొండ తదితర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వ్యర్థాలను అధికారిక మార్గంలో సేకరించేందుకు ఈ కేంద్రాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు. వ్యర్థాలను కొలిచేందుకు, లెక్కలు నమోదు చేసేందుకు అక్కడ ప్రత్యేక వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఇలాంటి కేంద్రాలు మరిన్ని ప్రాంతాల్లో అందుబాటులోకి వస్తే నిర్మాణ వ్యర్థాలను ఖాళీ ప్రదేశాల్లో అక్రమంగా పడేయడాన్ని తగ్గించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
వ్యర్థం నుంచి ఉపయోగకరమైన పదార్థాలు
నిర్మాణ వ్యర్థాలను పూర్తిగా ‘చెత్త’గా చూడాల్సిన అవసరం లేదు. కాంక్రీట్, ఇటుకలు, రాళ్లు వంటి పదార్థాలను శాస్త్రీయంగా ప్రాసెస్ చేస్తే తిరిగి నిర్మాణ రంగంలో ఉపయోగించగల పదార్థాలుగా మార్చవచ్చు. ఇటీవల దేశంలోని కొన్ని నగరాలు నిర్మాణ వ్యర్థాలను ప్రాసెస్ చేసి ఇసుక, ఇటుకలు, ఇతర నిర్మాణ సామగ్రిగా మార్చి ఆదాయాన్ని కూడా పొందుతున్నాయి. దీంతో ఒకవైపు వ్యర్థాల సమస్య తగ్గుతుండగా, మరోవైపు సహజ వనరులపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
ఒకప్పుడు గచ్చిబౌలి అభివృద్ధికి గుర్తుగా నిలిచిన భారీ నిర్మాణాలు ఎలా నగరాన్ని మార్చాయో, ఇప్పుడు ఆ నిర్మాణాల నుంచి వచ్చిన వ్యర్థాలను బాధ్యతగా నిర్వహించడం కూడా హైదరాబాద్ భవిష్యత్తుకు అంతే ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది.
