ఫిలిప్పీన్స్ రాజధాని మనీలాలో నవంబర్ 16 మరియు 17 తేదీల్లో నిర్వహించిన 23వ భారత్-ఆసియాన్ (India-ASEAN) సదస్సు, తూర్పు ఆసియా సదస్సు (EAS) మరియు అత్యంత కీలకమైన ‘క్వాడ్’ (Quad) శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పాల్గొని పలు చారిత్రాత్మక ఒప్పందాలు, కీలక ప్రకటనలు చేశారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వం, సముద్ర భద్రత మరియు ఆర్థిక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా ఈ పర్యటన సరికొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికింది.
ప్రధాని మోదీ మనీలా పర్యటనలోని ముఖ్య ఫలితాలు & ఒప్పందాలు:
- విపత్తు నిర్వహణలో సహకారంపై భారత్-ఆసియాన్ ఉమ్మడి ప్రకటన, ఆన్లైన్ స్కామ్లు మరియు సైబర్ నేరాలను అరికట్టేందుకు తూర్పు ఆసియా సదస్సు నేతల ప్రత్యేక ప్రకటనతో పాటు, స్థిరత్వం మరియు పునరుద్ధరణ లక్ష్యంగా ‘నావిగేటింగ్ అవర్ ఫ్యూచర్ టుగెదర్’ డిక్లరేషన్ను ఆమోదించారు.
- భారత్ మరియు ఆసియాన్ దేశాల మధ్య పర్యాటక, సాంస్కృతిక సంబంధాలను మరింత పెంచేందుకు ఆసియాన్ దేశాల పర్యాటకులకు ఉచిత ఇ-వీసా (Free e-Visa) సదుపాయాన్ని ప్రధాని మోదీ ప్రకటించారు.
- అనుసంధానత (Connectivity), శాస్త్రీయ పరిశోధన, కోస్ట్ గార్డ్ సహకారం మరియు నావికుల భద్రత కోసం దీర్ఘకాలిక ఆసియాన్-ఇండియా మారిటైమ్ కోఆపరేషన్ ప్లాన్ను రూపొందించారు. అలాగే మైనింగ్ మరియు కీలక ఖనిజాల (Critical Minerals) రంగంలో పరస్పర సహకారానికి అంగీకరించారు.
- ప్రాంతీయ సామర్థ్య పెంపు కోసం జాయింట్ సైబర్ ఫోరెన్సిక్స్ శిక్షణా కార్యక్రమం, ఆసియాన్-ఇండియా అణుశక్తి సాంకేతిక మార్పిడి (Nuclear Energy Technical Exchanges) మరియు యువ ఆవిష్కర్తల కోసం ‘ఆసియాన్-ఇండియా స్పేస్ హ్యాకథాన్’ నిర్వహించనున్నారు.
- ‘ఆసియాన్-ఇండియా యూత్ కనెక్ట్’ కింద యూత్ సమ్మిట్, యువ పార్లమెంటేరియన్ల మార్పిడి, స్టార్టప్ హ్యాకథాన్లను ప్రోత్సహించడంతో పాటు నలంద విశ్వవిద్యాలయంలో ఆసియాన్ విద్యార్థులకు స్కాలర్షిప్లను పెంచారు. అలాగే ‘వేవ్స్ 2027’ (WAVES 2027) సదస్సులో ప్రత్యేక ఆసియాన్-ఇండియా క్రియేటివ్ పార్టనర్షిప్ పెవిలియన్ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
‘క్వాడ్’ (Quad) సమావేశం ముఖ్యాంశాలు: మనీలా పర్యటనలో భాగంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఆస్ట్రేలియా ప్రధాని ఆంథోనీ అల్బనీస్, జపాన్ ప్రధాని సనాయే తకైచిలతో కలిసి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కీలక ‘క్వాడ్’ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ మరియు నియమ ఆధారిత ఇండో-పసిఫిక్ (Free and Open Indo-Pacific) ప్రాంతం కోసం నాలుగు దేశాల అగ్రనేతలు తమ నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించారు. ముఖ్యంగా సముద్ర భద్రత, సరఫరా గొలుసుల (Supply Chains) బలోపేతం, కీలక మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలు (Critical Technologies), అలాగే క్లీన్ ఎనర్జీ రంగాలలో క్వాడ్ దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించారు.











