పాకిస్థాన్‌లో చైనా సహాయంతో నిర్మిస్తున్న ప్రతిష్టాత్మక తర్బేలా డ్యామ్ 5వ ఎక్స్‌టెన్షన్ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ (Tarbela T-5 Hydropower Project) నిర్మాణ ప్రాంతంలో సోమవారం (నవంబర్ 9, 2026) ఊహించని విపత్తు చోటుచేసుకుంది. ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వాలోని హరిపూర్ వద్ద ప్రాజెక్ట్ తవ్వకం పనులు జరుగుతుండగా, ఇన్-టేక్ పిట్ వద్ద ఉన్న రక్షణ గోడ/ఎంబ్యాంక్‌మెంట్ (Protective Barrier) హఠాత్తుగా కూలిపోవడంతో నదీ ప్రవాహ నీరు వేగంగా టన్నెల్-5 మరియు నిర్మాణంలో ఉన్న పవర్ హౌస్ ప్రాంతంలోకి చొచ్చుకువచ్చింది.
ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే ఆందోళనకు గురైన చైనీస్ ఇంజనీర్లు మరియు పాకిస్థానీ కార్మికులను అధికారులు త్వరితగతిన సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు. వరద ఉధృతికి ఒక కార్మికుడు కొట్టుకుపోయినప్పటికీ, ఆయనను ప్రాణాపాయం లేకుండా కాపాడటంతో ఎలాంటి ప్రాణనష్టం జరగలేదని అధికారులు ధృవీకరించారు.
జల మరియు విద్యుత్ అభివృద్ధి సంస్థ (WAPDA) స్పందిస్తూ — ఇది ప్రధాన టన్నెల్ లేదా పవర్‌హౌస్ నిర్మాణం కూలిపోవడం కాదని, బలహీనమైన రాతి పొర (Weak Rock Mass) విరిగిపడటం వల్లే నీరు టన్నెల్లోకి ప్రవేశించిందని స్పష్టం చేసింది. ప్రత్యామ్నాయంగా నీటిని తోడివేసే పనులు ప్రారంభించినప్పటికీ, ప్రమాదానికి గల కారణాలపై విచారణ జరిపేందుకు నిర్మాణ పనులను రవాణా శాఖ మరియు జిల్లా యంత్రాంగం నిరవధికంగా నిలిపివేసింది. 1,530 మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి లక్ష్యంతో దాదాపు $807 మిలియన్ల వ్యయంతో రూపుదిద్దుకుంటున్న ఈ ప్రాజెక్ట్‌లో నాణ్యతా లోపాలు, డిజైన్ మార్పులు మరియు రూ. బిలియన్ల అవినీతి అక్రమాలు జరిగాయనే విమర్శలు తీవ్రమవుతున్నాయి. 2025లో కూడా కాఫర్ డ్యామ్ (Cofferdam) కూలిపోవడం వల్ల ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ వ్యయం దాదాపు 285% పెరిగిపోవడమే కాకుండా సంవత్సరాల తరబడి ఆలస్యమైంది.
చైనాకు చెందిన పవర్ కన్స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్ కాంట్రాక్ట్ పొందిన ఈ ప్రాజెక్ట్‌లో పదే పదే ఇటువంటి నిర్మాణ వైఫల్యాలు ఎదురవుతుండటం చైనా-పాక్ ఆర్థిక కారిడార్ (CPEC) మౌలిక సదుపాయాల నాణ్యతపై మరియు నిర్వహణ పటిష్టతపై తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది.
