దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల అభివృద్ధి మరియు పరిశోధనల పురోగతిని ప్రతిబింబించేలా నీతి ఆయోగ్ ‘ఇండియా సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (S&T) స్కోర్‌బోర్డ్’ను ఆవిష్కరించింది. ఉన్నత విద్యారంగంలో మౌలిక వసతులు, పరిశోధన పత్రాల సమర్పణ, పేటెంట్ దరఖాస్తులు వంటి అంశాలపై సేకరించిన ప్రామాణిక నివేదిక ఆధారంగా ఈ ర్యాంకింగ్స్‌ను తయారు చేశారు. దేశంలో శాస్త్ర, పరిశోధనా రంగాన్ని బలోపేతం చేయడమే లక్ష్యంగా ఈ కొత్త విశ్లేషణాత్మక డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను రూపొందించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఈ నూతన స్కోర్‌బోర్డ్ గణాంకాల ప్రకారం పరిశోధనా పత్రాల (Research Publications) ప్రచురణతో పాటు పేటెంట్ దరఖాస్తులలోనూ తమిళనాడు రాష్ట్రం దేశంలోనే అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. తమిళనాడు అత్యధికంగా 44,611 పరిశోధనా పత్రాలను సమర్పించడమే కాకుండా 16,048 పేటెంట్ దరఖాస్తులతో మొదటి స్థానాన్ని కైవసం చేసుకుంది. పరిశోధనల విభాగంలో ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు మహారాష్ట్ర తదుపరి స్థానాల్లో నిలవగా, కర్ణాటక కూడా తన విశేష భాగస్వామ్యంతో ప్రముఖ స్థానాన్ని సాధించింది.
పేటెంట్ అప్లికేషన్ల విభాగంలోనూ తమిళనాడు ప్రథమ స్థానంలో కొనసాగుతుండగా, మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాలు ద్వితీయ, తృతీయ స్థానాలను దక్కించుకున్నాయి. వీటితో పాటు ఉత్తరప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలు కూడా గణనీయ సంఖ్యలో పేటెంట్ దరఖాస్తులు దాఖలు చేస్తూ పరిశోధనా రంగంలో చురుకైన ప్రగతిని నమోదు చేశాయి. రాష్ట్రాల వారీగా ఉన్నత విద్యా సంస్థల లభ్యత, సాంకేతిక ఆవిష్కరణల వాతావరణం ఈ ఫలితాల్లో ప్రతిబింబించాయి.
అయితే, కేవలం పేటెంట్లు దాఖలు చేయడం మాత్రమే సరిపోదని, వాటిని ఎంతవరకు వ్యాపార రూపంలోకి లేదా ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తులుగా మారుస్తున్నారనేది ముఖ్యమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. విశ్వవిద్యాలయాలు, పరిశోధనా కేంద్రాలలో జరుగుతున్న పరిశోధనలు వాణిజ్య శక్తులుగా మారేలా పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యం, అధ్యాపకుల నైపుణ్యం మరియు తగిన నిధుల కేటాయింపులు ఉన్నప్పుడే పరిపూర్ణ ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయని ఈ నివేదిక విశ్లేషిస్తోంది.
‘వికసిత్ భారత్ 2047’ లక్ష్యానికి అనుగుణంగా రాష్ట్రాల మధ్య ఆరోగ్యకరమైన పోటీని పెంచేందుకు మరియు సాక్ష్యాధారిత విధాన నిర్ణయాలకు (Evidence-based policymaking) ఈ స్కోర్‌బోర్డ్ ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుందని నీతి ఆయోగ్ పేర్కొంది. కేవలం పరిశోధనల పరిమాణాన్నే కాకుండా వాటి నాణ్యత, సైటేషన్ ఇంపాక్ట్ మరియు అంతర్జాతీయ సహకారాలను కూడా పర్యవేక్షించేందుకు ఈ వ్యవస్థ తోడ్పడనుంది
