హైదరాబాద్: అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో స్పేస్ఎక్స్ మరో కీలక మైలురాయిని సాధించింది. ఎలాన్ మస్క్కు చెందిన స్పేస్ఎక్స్ అభివృద్ధి చేస్తున్న స్టార్షిప్ మెగా రాకెట్ తొలిసారిగా భూమి కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా చేరింది. సెప్టెంబర్ 28న అమెరికాలోని టెక్సాస్లో ఉన్న స్టార్బేస్ నుంచి జరిగిన Flight 14 ప్రయోగం ద్వారా ఈ ఘనత నమోదైంది. ఇప్పటివరకు స్టార్షిప్ 13 పరీక్షా ప్రయోగాలు చేసినప్పటికీ, వాటిలో ఏదీ పూర్తి కక్ష్య ప్రయాణాన్ని సాధించలేదు. తాజా ప్రయోగం ఆ లోటును భర్తీ చేసింది.
10 గంటల మిషన్.. ఆరు సార్లు భూమి చుట్టూ
Flight 14ను సాధారణ పరీక్షగా కాకుండా పూర్తి స్థాయి ఆర్బిటల్ మిషన్గా రూపొందించారు. స్టార్షిప్ పై దశ భూమికి సుమారు 275 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ప్రయాణిస్తూ దాదాపు ఆరు సార్లు భూమి చుట్టూ తిరిగేలా మిషన్ను రూపొందించారు. మొత్తం ప్రయాణం దాదాపు 10 గంటల వరకు కొనసాగాల్సి ఉంది. అనంతరం స్టార్షిప్ వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించి పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో దిగేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు.
ప్రయోగంలో మరో ముఖ్యమైన ఘట్టం కూడా చోటుచేసుకుంది. స్టార్షిప్ తనతో తీసుకెళ్లిన 26 కొత్త Starlink V3 ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. ఇవి స్పేస్ఎక్స్ స్టార్లింక్ ఇంటర్నెట్ నెట్వర్క్ సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు రూపొందించిన కొత్త తరం ఉపగ్రహాలు. వాణిజ్యపరమైన మిషన్లకు స్టార్షిప్ను ఉపయోగించే దిశగా ఇది ఒక ముఖ్యమైన పరీక్షగా భావిస్తున్నారు.
ఇంజిన్ సమస్య వచ్చినా కొనసాగిన ప్రయాణం
ప్రయోగం పూర్తిగా సమస్యలు లేకుండా సాగలేదు. ప్రయాణ సమయంలో స్టార్షిప్లోని ఒక ఇంజిన్ పనిచేయకపోయినా మిగిలిన వ్యవస్థల సహాయంతో వాహనం తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించి కక్ష్యను చేరుకుంది. ఈ పరిస్థితిని అధిగమించడం కూడా మిషన్లో కీలక అంశంగా నిలిచింది.
స్టార్షిప్లో రెండు ప్రధాన భాగాలు ఉంటాయి. దిగువన ఉండే Super Heavy booster, పైభాగంలో ఉండే Starship spacecraft కలిసి భారీ ప్రయోగ వాహనంగా పనిచేస్తాయి. భవిష్యత్తులో ఈ మొత్తం వ్యవస్థను సాధ్యమైనంతవరకు పునర్వినియోగించాలన్నది స్పేస్ఎక్స్ లక్ష్యం. అదే జరిగితే భారీ పరిమాణంలో మనుషులు, సరకు, ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపే ఖర్చు మరియు ప్రయోగ విధానంలో మార్పులు రావచ్చని కంపెనీ భావిస్తోంది.
చంద్రుడి నుంచి అంగారకుడి వరకు..
స్టార్షిప్ అభివృద్ధి వెనుక స్పేస్ఎక్స్ లక్ష్యం కేవలం భూమి కక్ష్యలో ఉపగ్రహాలను పంపడం మాత్రమే కాదు. చంద్రుడు, అంగారక గ్రహం వంటి దూర ప్రాంతాలకు మనుషులు, సరకు తీసుకెళ్లగల భారీ పునర్వినియోగ అంతరిక్ష వాహనంగా స్టార్షిప్ను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఎలాన్ మస్క్ చాలా కాలంగా అంగారక గ్రహంపై మానవ నివాసం ఏర్పాటుకు తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన రవాణా వ్యవస్థ అవసరమని చెబుతున్నారు.
నాసా Artemis కార్యక్రమంలోనూ స్టార్షిప్కు కీలక పాత్ర ఉంది. చంద్రుడిపైకి వ్యోమగాములను తీసుకెళ్లే ల్యాండర్గా స్టార్షిప్ ఆధారిత వ్యవస్థను ఉపయోగించేందుకు నాసా స్పేస్ఎక్స్తో కలిసి పనిచేస్తోంది. అయితే భవిష్యత్తు మిషన్లకు ముందు ఇంకా అనేక పరీక్షలు, భద్రతా ధ్రువీకరణలు పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఇక ముందు అసలు పరీక్షలు
తొలిసారి కక్ష్యను చేరుకోవడం స్టార్షిప్ అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన దశ అయినప్పటికీ, ప్రయాణం ఇక్కడితో ముగియదు. దీర్ఘకాలికంగా స్టార్షిప్ను విశ్వసనీయంగా, సురక్షితంగా, పునర్వినియోగించగల వాహనంగా మార్చడం స్పేస్ఎక్స్ ముందున్న ప్రధాన సవాలు. కక్ష్యలోకి చేరడం, ఉపగ్రహాలను విడుదల చేయడం, తిరిగి వాతావరణంలోకి ప్రవేశించడం, భవిష్యత్తులో వాహనాన్ని సురక్షితంగా పునర్వినియోగించడం వంటి ప్రతి దశను వరుస ప్రయోగాల్లో నిరూపించాల్సి ఉంటుంది.
అందుకే Flight 14 విజయాన్ని స్టార్షిప్ ప్రయాణంలో ఒక ముగింపు కంటే కొత్త దశకు ఆరంభంగా చూడవచ్చు. ఇప్పటివరకు పరీక్షా ప్రయోగాల దశలో ఉన్న ఈ భారీ రాకెట్ తొలిసారి భూమి కక్ష్యను చేరుకోవడంతో, భవిష్యత్తులో చంద్రుడు, అంగారకుడు, భారీ ఉపగ్రహ మిషన్లకు ఉపయోగించే పునర్వినియోగ అంతరిక్ష వాహనంగా మారే దిశలో మరో కీలక అడుగు పడింది.
