ఇస్లామాబాద్‌: భారత్–పాకిస్థాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్‌ మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. భారత విమానాలు తమ గగనతలం మీదుగా ప్రయాణించకుండా విధించిన నిషేధాన్ని మరో నెల రోజులపాటు పొడిగించింది. తాజా నిర్ణయం ప్రకారం 2026 నవంబర్‌ 24 వరకు భారత విమానాలపై ఆంక్షలు కొనసాగనున్నాయి. పాకిస్థాన్‌ ఎయిర్‌పోర్ట్స్‌ అథారిటీ (PAA) జారీ చేసిన నోటీసు టు ఎయిర్‌మెన్‌ (NOTAM) ద్వారా ఈ విషయం వెల్లడైంది.
ఏ విమానాలపై నిషేధం?
పాకిస్థాన్‌ గగనతలంపై విధించిన ఆంక్షలు కేవలం భారతదేశంలో రిజిస్టర్‌ అయిన విమానాలకే పరిమితం కావు. భారతీయ విమానయాన సంస్థలకు చెందిన విమానాలతో పాటు, ఆ సంస్థలు నిర్వహించే లేదా లీజుకు తీసుకున్న విమానాలకూ ఈ నిషేధం వర్తిస్తుంది. సైనిక విమానాలు కూడా ఈ ఆంక్షల పరిధిలోకి వస్తాయి.
పాకిస్థాన్‌ గగనతలాన్ని కరాచీ, లాహోర్‌ అనే రెండు ఫ్లైట్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ రీజియన్లుగా విభజించారు. తాజా నోటీసు ఈ రెండు ప్రాంతాలకూ వర్తిస్తుంది. అక్టోబర్ 24తో ముగియాల్సిన పాత గడువును మరో నెలపాటు పొడిగిస్తూ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
పహల్గామ్‌ దాడి తర్వాత మొదలైన ఆంక్షలు
2025 ఏప్రిల్‌ 22న జమ్మూకశ్మీర్‌లోని పహల్గామ్‌లో జరిగిన ఉగ్రదాడి తర్వాత భారత్–పాకిస్థాన్‌ సంబంధాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఆ దాడిలో పాకిస్థాన్‌ ప్రమేయం ఉందని భారత్ ఆరోపించగా, ఇస్లామాబాద్‌ ఆ ఆరోపణలను ఖండించింది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో 2025 ఏప్రిల్‌ 23న పాకిస్థాన్‌ భారత విమానాలకు తన గగనతలాన్ని మూసివేసింది. ప్రతిస్పందనగా భారత్ కూడా ఏప్రిల్‌ 30న పాకిస్థాన్‌ విమానయాన సంస్థలకు తన గగనతలాన్ని మూసివేసింది. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాలు పరస్పర ఆంక్షలను కొనసాగిస్తున్నాయి.
భారత విమానయాన సంస్థలపై ప్రభావం
పాకిస్థాన్‌ గగనతలం అందుబాటులో లేకపోవడంతో ముఖ్యంగా యూరప్‌, పశ్చిమాసియా తదితర ప్రాంతాలకు వెళ్లే కొన్ని భారత అంతర్జాతీయ విమానాలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను ఎంచుకోవాల్సి వస్తోంది. దాంతో ప్రయాణ సమయం పెరగడం, ఇంధన వినియోగం అధికం కావడం, నిర్వహణ వ్యయాలు పెరగడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి.
2025లో రాయిటర్స్‌ నిర్వహించిన విశ్లేషణ ప్రకారం, పాకిస్థాన్‌ గగనతలాన్ని ఉపయోగించలేకపోవడంతో ఉత్తర భారత నగరాల నుంచి పశ్చిమ దిశలోని గమ్యస్థానాలకు వెళ్లే కొన్ని విమానాల ప్రయాణ సమయం సగటున 47 నిమిషాలు పెరిగింది. అయితే, ఈ ప్రభావం విమాన మార్గం, గమ్యస్థానం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గంపై ఆధారపడి మారుతుంది.
ఉద్రిక్తతలు తగ్గే సూచనలు ఎప్పుడు?
తాజా పొడిగింపుతో ఇరు దేశాల మధ్య విమానయాన ఆంక్షలు కనీసం నవంబర్‌ 24 వరకు కొనసాగనున్నాయి. ఆ తర్వాత నిషేధాన్ని ఎత్తివేస్తారా, మళ్లీ పొడిగిస్తారా అన్నది తదుపరి అధికారిక నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఈ ఆంక్షలు విమానయాన సంస్థల కార్యకలాపాలతో పాటు ప్రయాణికుల ప్రయాణ సమయం, ఖర్చులపైనా ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
