వాషింగ్టన్‌: భూమి వెలుపల జీవం ఉందా? ఇతర గ్రహాలపై జీవం ఏర్పడటానికి అవసరమైన పరిస్థితులు ఎలా వస్తాయి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతికే దిశగా అమెరికా అంతరిక్ష సంస్థ NASA మరో కీలక పరిశోధనకు సిద్ధమైంది. అంతరిక్షంలోని అత్యంత సూక్ష్మమైన ధూళి కణాలను అధ్యయనం చేసే PUFFINS మిషన్‌కు భారత సంతతికి చెందిన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్‌ రమ్య మంజునాథ్‌ అంచే నాయకత్వం వహించనున్నారు. బృహస్పతి, శని వంటి గ్రహాలకన్నా దూరంగా వెళ్లడం కాదు.. నక్షత్రాల మధ్య వ్యాపించి ఉన్న ధూళిలో దాగిన రహస్యాలను తెలుసుకోవడమే ఈ ప్రయోగం ప్రత్యేకత.
ఏమిటీ PUFFINS మిషన్‌?
PUFFINS పూర్తి పేరు Polarimetry in the Ultraviolet to Find Features in INterStellar dust. అంటే అతినీలలోహిత కాంతి, ధ్రువీకరణ కొలతల సాయంతో నక్షత్రాల మధ్య ఉండే ధూళి లక్షణాలను పరిశీలించడం. NASA ఆస్ట్రోఫిజిక్స్‌ పయనీర్స్‌ కార్యక్రమం కింద ఈ మిషన్‌కు సుమారు 2 కోట్ల డాలర్ల నిధులు కేటాయించారు. 2030లో ప్రయోగించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఈ ప్రాజెక్టులో సుమారు 10 అంగుళాల టెలిస్కోప్‌తో కూడిన చిన్న ఉపగ్రహాన్ని ఉపయోగించనున్నారు.
ఈ ఉపగ్రహం దాదాపు 70 నక్షత్రాల నుంచి వచ్చే అతినీలలోహిత కాంతిని పరిశీలిస్తుంది. ఆ కాంతి నక్షత్రాల మధ్య ఉన్న ధూళి కణాల గుండా ప్రయాణించినప్పుడు దాని ధ్రువీకరణలో మార్పులు వస్తాయి. వాటిని కొలవడం ద్వారా ధూళి కణాల పరిమాణం, స్వభావం, నిర్మాణం, అయస్కాంత క్షేత్రాలతో వాటి సంబంధం గురించి శాస్త్రవేత్తలు తెలుసుకోవాలని భావిస్తున్నారు.
ధూళి కణాలకూ జీవానికి సంబంధం ఉందా?
అంతరిక్షంలో ధూళి అంటే మన ఇళ్లలో కనిపించే సాధారణ దుమ్ము కాదు. ఇవి రాతి ఖనిజాలు, సిలికేట్లు, కార్బన్‌ ఆధారిత పదార్థాలు తదితరాలతో కూడిన అత్యంత సూక్ష్మ కణాలు. నక్షత్రాల మధ్య ఉండే వాయువులు, ధూళి మేఘాలు కొత్త నక్షత్రాలు, గ్రహ వ్యవస్థలు ఏర్పడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఉదాహరణకు, ఒక కొత్త నక్షత్రం చుట్టూ వాయువు, ధూళితో కూడిన డిస్క్‌ ఏర్పడుతుంది. కాలక్రమంలో ఆ పదార్థం కలిసిపోవడం, ఢీకొనడం వంటి ప్రక్రియల ద్వారా గ్రహాలు, ఉపగ్రహాలు, గ్రహశకలాలు ఏర్పడవచ్చు. ధూళి కణాల లక్షణాలను అర్థం చేసుకుంటే గ్రహాల నిర్మాణానికి అవసరమైన పదార్థాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయి, అవి ఎలా మార్పు చెందాయి అనే అంశాలపై అవగాహన పెరుగుతుంది.
కొన్ని అంతరిక్ష ధూళి కణాల ఉపరితలాలపై రసాయన చర్యలు జరగడానికి అనుకూల పరిస్థితులు కూడా ఉండవచ్చు. అందువల్ల జీవానికి అవసరమైన పదార్థాలు అంతరిక్షంలో ఎలా ఏర్పడతాయి, గ్రహ వ్యవస్థల్లోకి ఎలా చేరతాయి అనే పరిశోధనలకు ఈ అధ్యయనం ఉపయోగపడవచ్చు. అయితే, PUFFINS నేరుగా గ్రహాంతర జీవాన్ని గుర్తించే మిషన్‌ కాదు. జీవం ఏర్పడటానికి అనుకూల పరిస్థితులను అర్థం చేసుకునేందుకు అవసరమైన ప్రాథమిక సమాచారాన్ని అందించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
అతినీలలోహిత కాంతితో కొత్త పరిశోధన
ధూళి కణాలన్నీ ఒకే రకంగా ఉండవు. కొన్ని సిలికేట్‌ పదార్థాలతో, మరికొన్ని కార్బన్‌ ఆధారిత పదార్థాలతో తయారవుతాయి. వీటి పరిమాణం, ఆకారం, నిర్మాణం మారుతూ ఉంటాయి. కాంతి వాటి గుండా వెళ్లినప్పుడు ఎలా మారుతుందో పరిశీలించడం ద్వారా వాటి లక్షణాలను గుర్తించవచ్చు.
PUFFINSలో ఉపయోగించే అతినీలలోహిత కాంతి ధ్రువీకరణ పరిశీలనలు, గతంలో ఈ తరహా పరిశోధనలకు అందుబాటులో లేని సమాచారాన్ని సేకరించేందుకు సహాయపడతాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఈ డేటా నక్షత్రాల నిర్మాణం, గ్రహాల పుట్టుకతో పాటు ఆకాశగంగలోని అయస్కాంత క్షేత్రాల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి కూడా ఉపయోగపడవచ్చు.
బెంగళూరు నుంచి NASA మిషన్‌ నాయకత్వం వరకు
డాక్టర్‌ రమ్య అంచే బెంగళూరు సమీపంలోని దేవనహళ్లి ప్రాంతంలో పెరిగారు. ప్రస్తుతం అమెరికాలోని అరిజోనా విశ్వవిద్యాలయం స్టీవర్డ్‌ అబ్జర్వేటరీలో అసిస్టెంట్‌ రీసెర్చ్‌ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నారు. NASA PUFFINS మిషన్‌కు ప్రిన్సిపల్‌ ఇన్వెస్టిగేటర్‌గా ఎంపిక కావడం ఆమె పరిశోధనా ప్రయాణంలో కీలక ఘట్టం.
భారత సంతతికి చెందిన శాస్త్రవేత్తకు అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనలో ఇంత కీలక బాధ్యత దక్కడం భారతీయులకు గర్వకారణం. ఈ మిషన్‌ నుంచి వచ్చే సమాచారం విశ్వంలో నక్షత్రాలు, గ్రహాలు ఎలా ఏర్పడతాయో తెలుసుకోవడంలో కొత్త మార్గాలను తెరవవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు ఆశిస్తున్నారు.
