ప్రముఖ సూపర్హీరో కామిక్స్ మరియు సినిమాలలో సూపర్ మ్యాన్ (Superman) శక్తులను క్షీణింపజేసే కాల్పనిక ఖనిజం ‘క్రిప్టోనైట్’ (Kryptonite) గురించి అందరికీ తెలిసిందే. అయితే, సరిగ్గా అలాంటి రసాయన సమ్మేళనం (Chemical Composition) కలిగిన ఒక అరుదైన నిజమైన ఖనిజాన్ని శాస్త్రవేత్తలు సెర్బియాలో కనుగొన్నారు. దీనికి ‘జాడరైట్’ (Jadarite) అని నామకరణం చేశారు.
లండన్ నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియమ్కు చెందిన మినరల్ నిపుణుడు క్రిస్ స్టాన్లీ, సెర్బియాలోని జాడర్ వ్యాలీ నుండి సేకరించిన రాతి నమూనా రసాయన ఫార్ములాను (Sodium Lithium Boron Silicate Hydroxide) ఇంటర్నెట్లో శోధించినప్పుడు ఒక విచిత్రమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. 2006లో వచ్చిన ‘సూపర్ మ్యాన్ రిటర్న్స్’ సినిమాలో విలన్ లెక్స్ లూథర్ మ్యూజియం నుండి దొంగిలించిన క్రిప్టోనైట్ రాయిపై రాసిన శాస్త్రీయ నామం, ఈ సెర్బియా ఖనిజం ఫార్ములా ఒక్కటే కావడం శాస్త్రవేత్తలను సైతం ఆశ్చర్యపరిచింది!
సినిమాలోని క్రిప్టోనైట్కు, సెర్బియాలోని జాడరైట్కు ఉన్న ప్రధాన తేడాలు మరియు ప్రత్యేకతలు:
రంగు తేడా: సినిమాల్లోని క్రిప్టోనైట్ పచ్చ రంగులో మెరుస్తూ రేడియోయాక్టివ్ శక్తిని కలిగి ఉంటే, జాడరైట్ అనేది తెలుపు రంగులో పొడి రూపంలో ఉండి ఎటువంటి రేడియోయాక్టివిటీని కలిగి ఉండదు.

క్రిప్టోనైట్ లోపించిన మూలకం: నిజమైన జాడరైట్లో క్రిప్టోనైట్కు ఆకుపచ్చ రంగును ఇచ్చే మూలకం (Element) తప్ప మిగిలిన రసాయన కాంబినేషన్ అంతా నూటికి నూరు శాతం సరిపోలింది.
ప్రస్తుతం ఈ ఖనిజం కేవలం కామిక్ ప్రేమికులనే కాకుండా ఆటోమొబైల్ రంగాన్ని తీవ్రంగా ఆకట్టుకుంటోంది. ఈ జాడరైట్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) బ్యాటరీ తయారీకి అత్యంత కీలకమైన లిథియం (Lithium) మరియు బొరాన్ సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. సెర్బియాలోని జాడర్ ప్రాంతంలో దాదాపు 100 మిలియన్ టన్నుల జాడరైట్ నిల్వలు ఉన్నాయని, ఇది ఐరోపా ఖండానికి కావలసిన మొత్తం ఈవీ బ్యాటరీ లిథియం అవసరాలలో 90 శాతాన్ని తీర్చగలదని శాస్త్రవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు.









