భారతదేశ బంగారం మార్కెట్లో అత్యంత ప్రమాదకరమైన, అధునాతన కల్తీ దందా వెలుగులోకి వచ్చింది. సాధారణ బంగారం స్వచ్ఛత పరీక్షలను (Purity Tests) మరియు హాల్మార్క్ తనిఖీలను సైతం సులభంగా బోల్తా కొట్టించేందుకు అక్రమార్కులు బంగారంలో ‘రీనియం’ (Rhenium) అనే అరుదైన లోహపు పొడిని కలుపుతున్నట్లు జోధ్పూర్ పరిశోధకుల తనిఖీల్లో బయటపడింది. చైనా నుండి దిగుమతి చేసుకున్న రీనియం పొడిని ఉపయోగించి జరుగుతున్న ఈ మోసం ఆభరణాల వ్యాపారులు మరియు వినియోగదారులలో తీవ్ర ఆందోళన రేకెత్తిస్తోంది.
జోధ్పూర్ పరిశోధకులు నిర్వహించిన ప్రయోగాత్మక పరీక్షల్లో విస్తుపోయే నిజాలు వెల్లడయ్యాయి. 7.83 గ్రాముల స్వచ్ఛమైన బంగారంలో కేవలం 1 గ్రాము రీనియం పొడిని కలపడం ద్వారా తయారైన మిశ్రమం బరువు పెరగడమే కాకుండా, సాధారణ స్వచ్ఛత పరీక్షల్లో 24 క్యారెట్ల స్వచ్ఛమైన బంగారంగా నమోదైంది. అంతేకాకుండా, ఇందులో అసలైన బంగారం కేవలం 81.7 శాతం మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, అధికారిక తనిఖీల్లో దీనికి 22 క్యారెట్ల హాల్మార్క్ (Hallmark) ముద్ర కూడా లభించడం గమనార్హం. బంగారంలో 25 శాతం వరకు రీనియం కలిపినా ప్రస్తుత సాధారణ పరీక్షా యంత్రాలు గుర్తించలేవని సరఫరాదారులు చెబుతుండగా, దేశంలోని పలు ప్రధాన నగరాల్లో ఇలాంటి కల్తీ బంగారం చలామణి అవుతున్నట్లు బంగారు వర్తక సంఘాలు ధృవీకరించాయి.
రీనియం లోహం సాంద్రత (Density) బంగారానికి చాలా దగ్గరగా ఉండటం వల్ల సాధారణ XRF (X-Ray Fluorescence) యంత్రాలు ఈ కల్తీని పసిగట్టలేకపోతున్నాయి. అయితే, రీనియం ధర ఎక్కువగా ఉండటం మరియు దాని ద్రవీభవన స్థానం (Melting Point) చాలా అధికంగా ఉండటం వల్ల పెద్ద ఎత్తున కల్తీ చేయడం అంత సులభం కాదని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఏదేమైనా, ప్రతిరోజూ వేల కోట్ల రూపాయల బంగారం వ్యాపారం జరిగే భారతదేశంలో ప్రస్తుత పరీక్షా విధానాల్లో ఉన్న లోపాలను (Testing Gaps) ఈ ఘటన బహిర్గతం చేసింది. వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు కఠినమైన పర్యవేక్షణ మరియు అధునాతన తనిఖీ యంత్రాలను ఏర్పాటు చేయాలని మార్కెట్ వర్గాలు ప్రభుత్వాన్ని కోరుతున్నాయి.











