చైనా సైనికుల గస్తీపై తాజా నివేదికల నేపథ్యంలో అరుణాచల్‌ప్రదేశ్ మరోసారి వార్తల్లో నిలిచింది. అయితే గత పదేళ్లలో ఈ సరిహద్దు రాష్ట్రంలో రహదారులు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు గణనీయంగా పెరిగాయి. మారుమూల ప్రాంతాలకు రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగుపడటంతో పాటు, సరిహద్దు ప్రాంతాలకు అవసరమైన సరుకులు, సిబ్బందిని తరలించే సామర్థ్యం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందని తాజా విశ్లేషణ వెల్లడించింది.
2016లో అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌లో జాతీయ రహదారుల పొడవు సుమారు 1,000 కిలోమీటర్లు ఉండగా, 2026 నాటికి దాదాపు 2,500 కిలోమీటర్లకు చేరింది. అంటే రహదారి నెట్‌వర్క్‌ సుమారు 2.4 రెట్లు విస్తరించింది. గ్రామీణ రహదారులు కూడా 4,100 కిలోమీటర్ల నుంచి దాదాపు 14,000 కిలోమీటర్లకు పెరిగాయి. కొండలు, అడవులు, కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితుల కారణంగా గతంలో చేరుకోవడం కష్టమైన అనేక ప్రాంతాలకు ఇప్పుడు మెరుగైన రవాణా అనుసంధానం ఏర్పడుతోంది.
విద్యుత్ రంగంలోనూ రాష్ట్రం గణనీయమైన మార్పును చూసింది. 2016లో 405 మెగావాట్లుగా ఉన్న స్థాపిత జలవిద్యుత్ సామర్థ్యం 2026 నాటికి 2,270 మెగావాట్లకు పెరిగింది. మరోవైపు, ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం కూడా భారీగా విస్తరించింది. 2015–16లో రూ.2,000 కోట్ల కంటే తక్కువగా ఉన్న మూలధన ప్రాజెక్టుల వ్యయం 2024–25లో సుమారు రూ.10,100 కోట్లకు చేరింది. 2025–26కు సవరించిన అంచనాల ప్రకారం ఈ వ్యయం రూ.11,352 కోట్లుగా ఉంది. అయితే ఇది అంచనా మాత్రమేనని, వాస్తవ వ్యయం మారవచ్చని నివేదిక పేర్కొంది.
ఈ మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు భారత్‌–చైనా సరిహద్దు పరిస్థితులు మరింత ప్రాధాన్యం కల్పిస్తున్నాయి. అక్టోబర్ 22న ఇండో-టిబెటన్ బోర్డర్ పోలీస్ (ఐటీబీపీ) డైరెక్టర్ జనరల్ శత్రుజీత్ కపూర్ అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌లో పలు ప్రాంతాల్లో భారత, చైనా బలగాల మధ్య ముఖాముఖి పరిస్థితులు కొనసాగుతున్నాయని వెల్లడించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. చైనా బలగాలు సాధారణ గస్తీ విధానాల నుంచి అప్పుడప్పుడు భిన్నంగా వ్యవహరించడం వల్ల సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయని భారత విదేశాంగ శాఖ కూడా తెలిపింది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో రహదారులు, రవాణా వ్యవస్థలు, విద్యుత్ సామర్థ్యం వ్యూహాత్మకంగా కీలకంగా మారుతున్నాయి.
ఈ మార్పులు అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌కే పరిమితం కాలేదు. ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోనూ ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం పెరిగింది. 2015–16 నుంచి 2025–26 బడ్జెట్ అంచనాల మధ్య ఈశాన్య రాష్ట్రాల మూలధన వ్యయం 5.2 రెట్లు పెరగగా, దేశవ్యాప్తంగా ఈ పెరుగుదల 3.2 రెట్లుగా నమోదైంది. అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌లో ఇదే కాలంలో మూలధన వ్యయం 4.4 రెట్లు పెరిగింది. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి స్థానిక ప్రజలకు కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడంతో పాటు, భద్రతా అవసరాలకు కూడా తోడ్పడే అవకాశం ఉంది.
