న్యూయార్క్: ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి (UNSC)లో శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నానికి రష్యా మరోసారి స్పష్టమైన మద్దతు ప్రకటించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి 81వ సాధారణ సభలో రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్ మాట్లాడుతూ.. భద్రతా మండలి సంస్కరణల్లో ఆసియా, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా దేశాలకు మరింత ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలని అన్నారు. భారత్, బ్రెజిల్లను శాశ్వత సభ్యత్వానికి రష్యా మద్దతు ఇస్తుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో జర్మనీ, జపాన్ వంటి పాశ్చాత్య దేశాలకు అదనపు శాశ్వత స్థానాలు ఇవ్వడాన్ని రష్యా వ్యతిరేకించింది.
భారత్కు రష్యా మద్దతు ఎందుకు కీలకం?
UNSCలో శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారత్ చాలాకాలంగా ప్రయత్నిస్తోంది. ప్రస్తుతం భద్రతా మండలిలో మొత్తం 15 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. వీటిలో చైనా, ఫ్రాన్స్, రష్యా, బ్రిటన్, అమెరికా ఐదు శాశ్వత సభ్య దేశాలు. వీటికి వీటో అధికారం ఉంటుంది. మిగిలిన 10 దేశాలను రెండేళ్ల కాలానికి ఎన్నుకుంటారు. ఈ ప్రస్తుత నిర్మాణం ప్రపంచంలోని ప్రస్తుత రాజకీయ, ఆర్థిక వాస్తవాలకు పూర్తిగా ప్రతిబింబం కాదని భారత్ సహా పలు దేశాలు చెబుతున్నాయి.
రష్యా తాజాగా ప్రకటించిన మద్దతు నేపథ్యంలో భారత్ అభ్యర్థిత్వానికి మరోసారి దౌత్యపరమైన ప్రాధాన్యం లభించింది. లావ్రోవ్ ప్రకటనలో భారత్తో పాటు బ్రెజిల్ అభ్యర్థిత్వానికీ మద్దతు ప్రకటించడం గమనార్హం. అదే సమయంలో ఆఫ్రికా ఖండ ప్రయోజనాలను కూడా భద్రతా మండలి సంస్కరణల్లో పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని ఆయన అన్నారు.
జర్మనీ, జపాన్కు రష్యా అభ్యంతరం
భద్రతా మండలిలో పాశ్చాత్య దేశాలకు మరిన్ని శాశ్వత స్థానాలు కేటాయించడాన్ని రష్యా వ్యతిరేకించింది. ముఖ్యంగా జర్మనీ, జపాన్ పేర్లను లావ్రోవ్ ప్రస్తావించారు. ఈ దేశాలు సైనికవాదం వైపు వెళ్తున్నాయని రష్యా విదేశాంగ మంత్రి వ్యాఖ్యానించారు. ఇది రష్యా ప్రభుత్వ వైఖరి; జర్మనీ, జపాన్ తమ అంతర్జాతీయ పాత్ర, UNSC సంస్కరణపై వేర్వేరు అభిప్రాయాలను కలిగి ఉన్నాయి.
ఇదే సమయంలో జపాన్ కూడా UNSCని ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది. శాశ్వత, తాత్కాలిక సభ్యత్వాల రెండింటినీ విస్తరించాలని జపాన్ ప్రధాని సనా టకైచి UNGAలో అభిప్రాయపడ్డారు.
భారత్కు మరిన్ని దేశాల మద్దతు
రష్యాతో పాటు మరికొన్ని దేశాలు కూడా భారత్ శాశ్వత సభ్యత్వానికి మద్దతు తెలిపాయి. మారిషస్ విదేశాంగ మంత్రి ధనంజయ్ రామ్ఫుల్ మాట్లాడుతూ G4, L69 దేశాల UNSC సంస్కరణ వైఖరికి తమ దేశం మద్దతు ఇస్తోందని, భారత్ శాశ్వత సభ్యత్వానికి కూడా మద్దతు కొనసాగుతుందని చెప్పారు.
అలాగే పోర్చుగల్ ప్రధాని లూయిస్ మోంటెనెగ్రో భద్రతా మండలిని మరింత ప్రాతినిధ్యాత్మకంగా మార్చాలని, ఆఫ్రికా, బ్రెజిల్, భారత్కు శాశ్వత ప్రాతినిధ్యం కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు మార్షల్ దీవులు జపాన్తో పాటు G4 దేశాల శాశ్వత సభ్యత్వానికి మద్దతు పునరుద్ఘాటించింది.
G4లో భారత్తో ఎవరు ఉన్నారు?
UNSC శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం భారత్ G4 సమూహంలో బ్రెజిల్, జర్మనీ, జపాన్లతో కలిసి పనిచేస్తోంది. ఈ నాలుగు దేశాలు భద్రతా మండలిలో శాశ్వత సభ్యత్వంతో పాటు తాత్కాలిక సభ్యత్వాల సంఖ్యను కూడా పెంచాలని కోరుతున్నాయి.
అదే సమయంలో ఆఫ్రికా దేశాలు కూడా తమకు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. సియెర్రా లియోన్ అధ్యక్షుడు జూలియస్ మాడా బయో మాట్లాడుతూ.. ప్రస్తుత UNSC నిర్మాణం 1945 నాటి ప్రపంచ పరిస్థితులను ప్రతిబింబిస్తోందని, ఆఫ్రికాకు ఇప్పటికీ శాశ్వత స్థానం లేకపోవడం మారాల్సిన అవసరం ఉందని అన్నారు.
శాశ్వత సభ్యత్వం అంత సులభం కాదు
అయితే ఒక దేశానికి అంతర్జాతీయ మద్దతు లభించడం మాత్రమే సరిపోదు. UNSC నిర్మాణంలో మార్పు చేయాలంటే UN Charterలో సవరణలు అవసరం. ఇందుకు ముందుగా ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీలో మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అవసరం. ఆ తర్వాత సభ్య దేశాల్లో మూడింట రెండొంతుల దేశాలు సవరణను ఆమోదించాలి. ముఖ్యంగా ప్రస్తుత ఐదు శాశ్వత సభ్య దేశాలన్నీ ఆ సవరణను ఆమోదించాల్సి ఉంటుంది.
దీంతో UNSC సంస్కరణ అంశం కేవలం భారత్ అభ్యర్థిత్వానికి మద్దతు అనే స్థాయిలో కాకుండా.. ఏ ప్రాంతాలకు ఎన్ని స్థానాలు ఇవ్వాలి, శాశ్వత సభ్యులకు వీటో హక్కు ఎలా ఉండాలి, ఆఫ్రికాకు ఎలాంటి ప్రాతినిధ్యం కల్పించాలి వంటి అనేక అంశాలతో ముడిపడి ఉంది.
భారత్ ముందున్న దౌత్యపరమైన సవాలు
రష్యా తాజా ప్రకటన భారత్కు అనుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, UNSC సంస్కరణపై సభ్య దేశాల మధ్య పూర్తి ఏకాభిప్రాయం ఇంకా ఏర్పడలేదు. ఒకవైపు భారత్, బ్రెజిల్, ఆఫ్రికా దేశాలకు ప్రాతినిధ్యం పెంచాలని పలు దేశాలు కోరుతుండగా.. మరోవైపు శాశ్వత సభ్యుల సంఖ్య, వీటో హక్కు, కొత్త సభ్యుల ఎంపిక వంటి అంశాలపై విభిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
అందువల్ల రష్యా తాజా మద్దతు భారత్ అభ్యర్థిత్వానికి ఒక ముఖ్యమైన దౌత్య ప్రకటనగా నిలిచినా, భారత్కు శాశ్వత UNSC స్థానం లభించడం కోసం ఇంకా విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ చర్చలు, UN Charter సవరణ ప్రక్రియ అవసరం.
