అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ రాజకీయ భవిష్యత్తు, భారత్–అమెరికా సంబంధాలపై రాబోయే పరిణామాలు అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి. అమెరికాలో నవంబర్ 3న జరగనున్న మధ్యంతర ఎన్నికలు ట్రంప్ నాయకత్వానికి కీలక పరీక్షగా మారనున్నాయి. ఈ ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్ పార్టీ తన ఆధిపత్యాన్ని నిలబెట్టుకుంటుందా లేదా అన్నది అమెరికా అంతర్గత రాజకీయాలకే కాకుండా, ఇతర దేశాలతో వాషింగ్టన్ వ్యవహరించే తీరుపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ట్రంప్తో సంబంధాల విషయంలో మరింత వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరించే అవకాశం ఉందన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ట్రంప్ రెండోసారి అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత భారత్–అమెరికా సంబంధాల్లో వాణిజ్యం ప్రధాన వివాదాంశంగా మారింది. భారతదేశం రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయడంపై అమెరికా సుంకాలు, వాణిజ్య ఒత్తిళ్లు ప్రయోగించడం ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలకు కారణమైంది. గత రెండు దశాబ్దాల్లో క్రమంగా బలపడిన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి ఈ పరిణామాలు సవాళ్లు విసురుతున్నాయి. రక్షణ, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, అంతరిక్షం, కీలక ఖనిజాలు, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంత భద్రత వంటి రంగాల్లో సహకారం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, వాణిజ్య విభేదాలు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో రిపబ్లికన్లకు ఎదురుదెబ్బ తగిలితే, ట్రంప్ విధానాల అమలులో రాజకీయ అడ్డంకులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రతినిధుల సభ లేదా సెనేట్లో ప్రత్యర్థి పార్టీ బలం పెరిగితే, వాణిజ్య విధానాలు, బడ్జెట్ నిర్ణయాలు, ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలపై అధ్యక్షుడికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలు మరింత తీవ్రం కావచ్చు. అయితే, ఎన్నికల ఫలితాలు ముందుగానే ఖరారయ్యాయని చెప్పలేం. అమెరికా రాజకీయాల్లో ఎన్నికల తర్వాత ఏర్పడే అధికార సమీకరణాలు, కాంగ్రెస్ వైఖరి, ప్రజల ఆర్థిక పరిస్థితులు ట్రంప్ తదుపరి నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేయనున్నాయి.
ఇదే సమయంలో భారత్ కూడా తన అంతర్జాతీయ సంబంధాలను విస్తరించుకుంటోంది. బ్రిటన్, యూరోపియన్ దేశాలు, ఇతర భాగస్వాములతో వాణిజ్య ఒప్పందాలు, వ్యూహాత్మక సహకారంపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా అమెరికాపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా తన ఆర్థిక ప్రయోజనాలను కాపాడుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. భారత్–అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు కొనసాగుతుండగా, డిసెంబరులో జరగనున్న జీ20 శిఖరాగ్ర సమావేశం ఇరు దేశాల నాయకులు చర్చలు జరిపేందుకు మరో అవకాశంగా కనిపిస్తోంది. అయితే, మోదీ–ట్రంప్ భేటీ ఖరారైందని లేదా వాణిజ్య ఒప్పందం తప్పనిసరిగా కుదురుతుందని ఇప్పుడే చెప్పలేం.

ట్రంప్ మధ్యంతర ఎన్నికల్లో ఎదుర్కొనే రాజకీయ పరీక్ష, భారత్తో సంబంధాలను ఆయన ఏ విధంగా ముందుకు తీసుకెళ్తారనే అంశం రాబోయే నెలల్లో కీలకంగా మారనున్నాయి. అమెరికా రాజకీయాల్లో మార్పులు వచ్చినా, భారత్ తన ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా వాణిజ్యం, రక్షణ, ఇంధన భద్రత, సాంకేతిక రంగాల్లో నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ట్రంప్ రాజకీయ బలం తగ్గితే మోదీకి చర్చల్లో మరింత వెసులుబాటు లభించవచ్చన్నది ఒక విశ్లేషణ మాత్రమే; వాస్తవంగా భారత్ చేతికి ఎంతటి పైచేయి వస్తుందనేది ఎన్నికల ఫలితాలు, ఇరు దేశాల చర్చలు, అంతర్జాతీయ పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.









