భువనేశ్వర్‌లో ఆర్‌బీఐ డేటా సెంటర్‌ను ప్రారంభించిన మోదీ

భువనేశ్వర్‌: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన కీలక సమాచార భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో రిజర్వ్‌ బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ) ఒడిశాలో నూతన డేటా సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. భువనేశ్వర్‌ సమీపంలోని జట్నీ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ కేంద్రాన్ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అక్టోబర్‌ 25న ప్రారంభించారు. సుమారు 18.55 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో నిర్మించిన ఈ ప్రాజెక్టుకు దాదాపు రూ.170 కోట్లు ఖర్చయింది. దేశ ఆర్థిక రంగానికి అవసరమైన డిజిటల్‌ మౌలిక సదుపాయాలను మరింత పటిష్ఠం చేయడంలో ఈ కేంద్రం కీలక పాత్ర పోషించనుంది.

ఈ డేటా సెంటర్‌ ముంబైలోని ఆర్‌బీఐ ప్రధాన డేటా సెంటర్‌కు బ్యాకప్‌ కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. బ్యాంకింగ్‌ వ్యవస్థలో కీలకమైన చెల్లింపులు, నగదు నిర్వహణ, పేమెంట్‌ అండ్‌ సెటిల్‌మెంట్‌ వ్యవస్థలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని భద్రపరచడం, అవసరమైనప్పుడు తిరిగి అందుబాటులోకి తీసుకురావడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, సాంకేతిక సమస్యలు లేదా ఇతర అనుకోని పరిస్థితుల వల్ల ప్రధాన వ్యవస్థలకు అంతరాయం ఏర్పడినా ఆర్థిక సేవలు కొనసాగేందుకు ఈ కేంద్రం సహాయపడుతుంది. దీనివల్ల డిజిటల్‌ చెల్లింపులు, బ్యాంకింగ్‌ సేవల విశ్వసనీయతను పెంచే అవకాశం ఉంది.

ఈ కేంద్రానికి అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన అప్‌టైమ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ నుంచి టైర్‌–IV ధ్రువీకరణ లభించింది. డేటా సెంటర్లలో అత్యున్నత స్థాయి కార్యకలాపాల నిరంతరత, పునరుద్ధరణ సామర్థ్యాన్ని సూచించే ప్రమాణంగా దీనిని పరిగణిస్తారు. ఈ కేంద్రంలో నాలుగు ఆధునిక డేటా సెంటర్లు ఉండనున్నాయి. ఆర్‌బీఐకి చెందిన అత్యంత కీలకమైన చెల్లింపులు, సెటిల్‌మెంట్‌ వ్యవస్థలు సహా పలు ముఖ్యమైన డిజిటల్‌ సేవలకు ఇవి మద్దతు ఇస్తాయి. ప్రధాన కేంద్రంలో సమస్య తలెత్తినప్పుడు ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేయడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అంతరాయాల ముప్పును తగ్గించడమే ఈ ప్రాజెక్టు ఉద్దేశం.

డేటా సెంటర్‌తో పాటు ఇక్కడ ఎంటర్‌ప్రైజ్‌ కంప్యూటింగ్‌, సైబర్‌ భద్రత శిక్షణ సంస్థను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. డిజిటల్‌ మోసాలు, హ్యాకింగ్‌, కొత్త తరహా సైబర్‌ దాడులను ఎదుర్కొనే నైపుణ్యాలను నిపుణులకు అందించడం ఈ సంస్థ లక్ష్యం. కృత్రిమ మేధ (ఏఐ), క్వాంటం కంప్యూటింగ్‌ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక రంగాల్లో శిక్షణ, పరిశోధన, నైపుణ్యాభివృద్ధికి ఇది వేదికగా నిలవనుంది. బ్యాంకింగ్‌, ఆర్థిక సేవల రంగంలో సైబర్‌ భద్రతకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ సంస్థను రూపొందించారు.

ఈ ప్రాజెక్టుతో ఒడిశా రాష్ట్రంలో డిజిటల్‌ మౌలిక సదుపాయాలు మరింత విస్తరించనున్నాయి. భువనేశ్వర్‌ సమీపంలోని ఇన్ఫో వ్యాలీ–II ప్రాంతంలో ఏర్పాటైన ఈ కేంద్రం సాంకేతిక రంగంలో రాష్ట్ర ప్రాధాన్యాన్ని పెంచుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. ఆర్‌బీఐ ప్రధాన కేంద్రానికి ప్రత్యామ్నాయంగా పనిచేసే వ్యవస్థ, ఆధునిక సైబర్‌ భద్రతా శిక్షణ సంస్థ ఒకే ప్రాంగణంలో ఉండటం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రత్యేకత.