యూరప్‌కు ఆయుధాల ఎగుమతిలో భారత్‌ మూడో స్థానం..

యూరప్‌కు ఆయుధాలు ఎగుమతి చేస్తున్న దేశాల్లో భారత్‌ మూడో స్థానానికి చేరిందని రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి రాజేశ్‌ కుమార్‌ సింగ్‌ వెల్లడించారు. రష్యా–ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత యూరప్‌ దేశాలు తమ రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడంపై దృష్టి సారించాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రికి డిమాండ్‌ పెరిగింది. యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ చేపట్టిన ‘రీ ఆర్మ్‌ యూరప్‌’ కార్యక్రమం కూడా భారత రక్షణ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులకు అవకాశాలను పెంచిందని ఆయన వివరించారు.

భారత్‌ రక్షణ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రికార్డు స్థాయిలో రూ.38,424 కోట్లకు చేరాయి. అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన రూ.23,622 కోట్లతో పోలిస్తే ఇవి 62.66 శాతం పెరిగాయి. ప్రస్తుతం భారత్‌ తయారు చేసిన రక్షణ పరికరాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 80కి పైగా దేశాలకు చేరుతున్నాయి. దేశీయంగా రక్షణ తయారీ రంగం విస్తరించడం, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలతో పాటు ప్రైవేటు కంపెనీలు, చిన్నతరహా పరిశ్రమలు, స్టార్టప్‌లు ఈ రంగంలో భాగస్వాములు కావడం ఎగుమతుల వృద్ధికి తోడ్పడుతున్నాయి. 

యూరప్‌కు ఎగుమతుల్లో ముఖ్యంగా ఫిరంగి గుండ్లు, వివిధ రకాల మందుగుండు సామగ్రి, మోర్టార్లకు సంబంధించిన ఉత్పత్తులపై డిమాండ్‌ పెరిగింది. 2022లో రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై దాడి చేసిన తర్వాత యూరప్‌ దేశాలు తమ ఆయుధ నిల్వలను పెంచుకోవడంతో ఈ మార్పు వేగవంతమైంది. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, యూరప్‌కు భారత మందుగుండు సామగ్రి, పేలుడు పదార్థాల ఎగుమతులు భారీగా పెరిగాయి. అయితే, ఈ పెరుగుదల శాతం నిర్దిష్ట ఉత్పత్తులు, కాలవ్యవధిని బట్టి మారవచ్చని గమనించాలి.

భారత్‌ రక్షణ ఉత్పత్తుల తయారీ రంగంలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలతో పాటు ప్రైవేటు పరిశ్రమల పాత్ర కూడా పెరుగుతోంది. ఫిరంగి వ్యవస్థలు, తుపాకులు, బుల్లెట్‌ప్రూఫ్‌ జాకెట్లు, హెల్మెట్లు వంటి వివిధ రకాల రక్షణ పరికరాలను దేశం ఎగుమతి చేస్తోంది. ప్రతి సంవత్సరం రక్షణ రంగ మూలధన వ్యయంలో 75 శాతం దేశీయంగా ఖర్చు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుందని రాజేశ్‌ కుమార్‌ సింగ్‌ తెలిపారు. భారతీయులే రూపొందించి, అభివృద్ధి చేసి, తయారు చేసే రక్షణ ఉత్పత్తులకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా దేశీయ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. 

భవిష్యత్తులో యూరప్‌ దేశాలతో సంయుక్త భాగస్వామ్యాలు, ఉమ్మడి తయారీ ప్రాజెక్టుల ద్వారా రక్షణ ఎగుమతులను మరింత విస్తరించేందుకు భారత్‌ ప్రయత్నిస్తోంది. యూరప్‌ కంపెనీలు భారత్‌లో తయారీ చేపట్టడం, భారత పరిశ్రమలు అంతర్జాతీయ రక్షణ సరఫరా వ్యవస్థల్లో భాగం కావడం ఈ సహకారంలో కీలకంగా మారవచ్చు. దేశీయ రక్షణ ఎగుమతులను 2029 నాటికి రూ.50,000 కోట్లకు చేర్చాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది. అయితే, యూరప్‌కు ఎగుమతుల్లో మూడో స్థానం అన్నది రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి ఉటంకించిన నివేదిక ఆధారంగా వచ్చిన సమాచారం; దాన్ని ప్రపంచంలోని మొత్తం ఆయుధ ఎగుమతుల ర్యాంకింగ్‌గా భావించకూడదు.