భారతదేశంలో జీఎస్టీ పన్ను రిటర్నుల ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేయడానికి మరియు డేటా వ్యత్యాసాలను తగ్గించడానికి కేంద్ర పరోక్ష పన్నులు మరియు సుంకాలా బోర్డు (CBIC) ఒక నెల రోజుల పాటు ప్రజా సంప్రదింపులను (Public Consultation) నవంబర్ 1, 2026న ప్రారంభించింది. జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సూచనల మేరకు GSTR-3B నివేదికను GSTR-1 మరియు GSTR-2B ఫారమ్‌లతో మరింత పక్కాగా అనుసంధానించేందుకు (Auto-population & Reconciliation) ఈ ప్రతిపాదనలను రూపొందించారు.
ఈ నూతన ప్రతిపాదిత విధానంలో భాగంగా ప్రధాన మార్పులు ఇవే:
- బాధ్యతల సవరణ (Liability Corrections): నివేదికలలో బాధ్యతల సవరణలను నేరుగా GSTR-1 లేదా GSTR-1A ద్వారా మాత్రమే చేయడానికి వీలు కల్పిస్తారు.
- రివర్స్ ఛార్జ్ & క్రెడిట్ రివర్సల్: రివర్స్ ఛార్జ్ మెకానిజమ్ (RCM) ట్రాకింగ్ మరియు అదనంగా పొందిన ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ రివర్సల్స్ నమోదు కోసం ప్రత్యేక నూతన ఫారమ్‌లను అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు.
- ఇన్వాయిస్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ (IMS): నివేదికల సమర్పణలో స్పష్టత పెంచేలా ఆటో-పాప్యులేటెడ్ సమాచారాన్ని పొందుపరుస్తారు.
ఈ సవరణలకు సంబంధించిన నిబంధనలను ఏప్రిల్ 2027 నుండి అధికారికంగా అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. జీఎస్టీ పోర్టల్ సమర్థతను పెంచడం ద్వారా పన్ను చెల్లింపుదారులు సమర్పించే సమాచారంలో తప్పులు జరిగే అవకాశం చాలావరకు తగ్గుతుందని పన్ను నిపుణులు హర్షం వ్యక్తం చేశారు.
వ్యాపారులు, పన్ను నిపుణులు మరియు అన్ని వర్గాల ప్రజలు తమ అభిప్రాయాలను మరియు సూచనలను నవంబర్ 30, 2026 వరకు MyGov పోర్టల్ వేదికగా సమర్పించవచ్చని కేంద్రం తెలిపింది. పన్నుల విధానాన్ని మరింత పారదర్శకంగా మార్చడానికి ఈ ప్రజా సంప్రదింపులు ఎంతో దోహదపడతాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
