ముంబై: టాటా గ్రూప్లో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. టాటా సన్స్ను స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ చేయాలన్న రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిబంధన నేపథ్యంలో, టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్ సిస్టమ్స్ సొల్యూషన్స్ (TESS), టాటా కన్సల్టింగ్ ఇంజినీర్స్ (TCE)లను టాటా సన్స్లో విలీనం చేయాలని టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రతిపాదించాయి. ఈ ప్రతిపాదన అమల్లోకి వస్తే టాటా సన్స్ స్వరూపమే మారే అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుతం ప్రధానంగా టాటా గ్రూప్ కంపెనీల్లో పెట్టుబడులు కలిగి ఉన్న హోల్డింగ్ కంపెనీగా ఉన్న టాటా సన్స్.. నేరుగా వ్యాపారాలు నిర్వహించే సంస్థగానూ మారుతుంది.
అసలు సమస్య ఏంటి?
టాటా సన్స్ను RBI 2022లో ‘అప్పర్ లేయర్ NBFC’ (Non-Banking Financial Company) గా వర్గీకరించింది. అలాగే టాటా సన్స్ ప్రధాన కార్యకలాపాలు గ్రూప్ కంపెనీల్లో షేర్లు, సెక్యూరిటీలను కలిగి ఉండటంతో ‘కోర్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ కంపెనీ’ (CIC) నిబంధనలు కూడా వర్తించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ వర్గీకరణకు సంబంధించిన నిబంధనల ప్రకారం నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో టాటా సన్స్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీల్లో లిస్టింగ్ కావాల్సి ఉంటుంది. టాటా సన్స్ మాత్రం ఈ నియంత్రణ పరిధి నుంచి బయటకు రావాలని RBIని కోరింది. అయితే ఆ అభ్యర్థనను RBI తిరస్కరించడంతో లిస్టింగ్ అంశం మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది.
సెప్టెంబర్ 17న టాటా సన్స్ బోర్డు 4:1 మెజారిటీతో RBI నిబంధనలకు అనుగుణంగా లిస్టింగ్ ప్రక్రియకు వెళ్లేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని నిర్ణయించింది. ఈ నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసిన ఏకైక డైరెక్టర్ నోయెల్ టాటా. దీనికి కొద్దిరోజులకే టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రత్యామ్నాయ పునర్వ్యవస్థీకరణ ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చాయి.
టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రతిపాదన ఏంటి?
టాటా సన్స్లో 66 శాతం వాటా కలిగిన టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రతిపాదన ప్రకారం TESS, TCEలను టాటా సన్స్లో విలీనం చేయాలి. ఇలా చేస్తే టాటా సన్స్లో నేరుగా నిర్వహించే వ్యాపారాల ఆదాయం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. ఫలితంగా అది కేవలం గ్రూప్ కంపెనీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టే సంస్థగా కాకుండా ‘హోల్డింగ్ కంపెనీ మరియు ఆపరేటింగ్ కంపెనీ’గా మారుతుంది. టాటా ట్రస్ట్స్ వెల్లడించిన మార్చి 31, 2026 నాటికి ఉన్న అంచనాల ప్రకారం విలీనమైన సంస్థకు సుమారు రూ.1,05,043 కోట్ల ఆపరేటింగ్ ఆదాయం ఉంటుంది. ఆర్థిక ఆస్తుల నుంచి వచ్చే ఆదాయం రూ.40,072 కోట్లుగా ఉంటుంది. అలాగే మొత్తం నికర ఆస్తులు రూ.2,00,158 కోట్లుగా, అందులో గ్రూప్ కంపెనీల్లో పెట్టుబడులు రూ.1,77,120 కోట్లుగా ఉంటాయని ట్రస్ట్స్ పేర్కొన్నాయి. ఈ నిర్మాణంలో CICకు వర్తించే 90 శాతం నికర ఆస్తుల ప్రమాణాన్ని టాటా సన్స్ అందుకోదని ట్రస్ట్స్ చెబుతున్నాయి.
టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎందుకు కీలకం?
ఈ ప్రతిపాదనలో టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్ది అత్యంత ముఖ్యమైన పాత్ర. గత కొన్నేళ్లలో ఈ సంస్థ టాటా గ్రూప్లో వేగంగా విస్తరించిన వ్యాపారాల్లో ఒకటిగా ఎదిగింది. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీతో పాటు సెమీకండక్టర్ తయారీ, అడ్వాన్స్డ్ ప్యాకేజింగ్, చిప్ డెవలప్మెంట్ వంటి రంగాల్లో భారీ పెట్టుబడులు పెడుతోంది. గుజరాత్లోని ధోలేరాలో భారతదేశపు తొలి హై-వాల్యూమ్ సెమీకండక్టర్ ఫ్యాబ్రికేషన్ ప్లాంట్ను అభివృద్ధి చేస్తోంది. 2026 మార్చి నాటికి టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్ ఆదాయం రూ.1,31,082 కోట్లు. కంపెనీలో 86,466 మంది ఉద్యోగులు ఉండగా, వారిలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు మహిళలేనని పేర్కొంది. దీంతో టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్ను టాటా సన్స్లోకి తీసుకురావడం ద్వారా హోల్డింగ్ కంపెనీకి పెద్ద తయారీ వ్యాపారం నేరుగా చేరుతుంది.
TCEతో మరో ఆపరేటింగ్ బిజినెస్
టాటా కన్సల్టింగ్ ఇంజినీర్స్ కూడా ఈ ప్రతిపాదనలో కీలక భాగం. 1962లో ప్రారంభమైన TCE ఇంజినీరింగ్, ప్రాజెక్ట్ కన్సల్టెన్సీ రంగాల్లో పనిచేస్తోంది. 60 దేశాల్లో ప్రాజెక్టులు చేపట్టిన ఈ సంస్థ 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.2,885 కోట్ల కన్సాలిడేటెడ్ ఆదాయం నమోదు చేసింది. టాటా సన్స్లో TCE చేరడం ద్వారా మరో ఫీజు ఆధారిత, నేరుగా వ్యాపారం చేసే సంస్థ హోల్డింగ్ కంపెనీలోకి వస్తుంది.
తుది నిర్ణయం ఎవరిది?
టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రతిపాదన చేసినంత మాత్రాన విలీనం వెంటనే జరగదు. ముందుగా టాటా సన్స్ బోర్డు ఆమోదం, ఆ తర్వాత RBI నుంచి అవసరమైన నో-ఆబ్జెక్షన్ సర్టిఫికెట్ (NOC) తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. RBI నిబంధనల ప్రకారం NBFCల స్వచ్ఛంద విలీనాలకు ముందస్తు అనుమతి అవసరం. అంతేకాదు, ప్రతిపాదిత పునర్వ్యవస్థీకరణతో టాటా సన్స్ ఆటోమేటిక్గా NBFC లేదా CIC హోదా నుంచి బయటపడుతుందని చెప్పలేం. విలీనానంతర సంస్థ నిర్మాణం, ఆదాయాల స్వభావం, ఆస్తుల కూర్పు వంటి అంశాలను RBI ఎలా పరిశీలిస్తుందన్నదే కీలకం. అందువల్ల ఇప్పుడు టాటా సన్స్ ముందు రెండు మార్గాలు కనిపిస్తున్నాయి, RBI నిబంధనలకు అనుగుణంగా లిస్టింగ్ ప్రక్రియను కొనసాగించడం లేదా టాటా ట్రస్ట్స్ ప్రతిపాదించిన పునర్వ్యవస్థీకరణను అమలు చేసి సంస్థ స్వరూపాన్ని మార్చడం. ప్రస్తుతం ఈ ప్రతిపాదన బోర్డు, RBI పరిశీలనలోకి వెళ్లాల్సిన దశలోనే ఉంది. తుది నిర్ణయం ఇంకా వెలువడలేదు.
