న్యూఢిల్లీ: భారతదేశంలో తన స్టార్‌లింక్‌ శాటిలైట్‌ ఇంటర్నెట్‌ సేవల ప్రారంభానికి కొందరు సంపన్న వ్యాపారవేత్తలు అడ్డుపడుతున్నారంటూ టెస్లా, స్పేస్‌ఎక్స్‌ అధినేత ఎలాన్‌ మస్క్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు టెలికాం రంగంలో చర్చకు దారితీశాయి. ఈ ఆరోపణల నేపథ్యంలో రిలయన్స్‌ ఇండస్ట్రీస్‌ తాజాగా స్పందించగా, భారతి ఎయిర్‌టెల్‌ ఛైర్మన్‌ సునీల్‌ భారతి మిట్టల్‌ కూడా తమ శాటిలైట్‌ సేవలకు ఇంకా అనుమతులు రావాల్సి ఉందని స్పష్టం చేశారు. పోటీకి తాము భయపడబోమని రిలయన్స్‌ చెప్పగా, తమ వన్‌వెబ్‌ సంస్థ కూడా ప్రభుత్వ అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తోందని ఎయిర్‌టెల్‌ గుర్తుచేసింది.
‘ఒలిగార్క్స్‌’ అంటూ మస్క్‌ ఆరోపణలు
భారత్‌లో స్టార్‌లింక్‌ సేవలు ప్రారంభం కావడంలో జరుగుతున్న ఆలస్యంపై అక్టోబర్‌ 7న ఎలాన్‌ మస్క్‌ సోషల్‌ మీడియా వేదికగా అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. కొందరు ‘ఒలిగార్క్స్‌’ తమ గుత్తాధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి స్టార్‌లింక్‌ను అడ్డుకుంటున్నారని ఆరోపించారు. భారత ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే అధిక వేగం ఇంటర్నెట్‌ను అందించకుండా చేయడం అన్యాయమని వ్యాఖ్యానించారు. ఆ తర్వాత ముకేశ్‌ అంబానీని ఉద్దేశించి, “భారత్‌కు నిజమైన బాస్ అంబానీయేనా?” అనే అర్థం వచ్చేలా ప్రశ్నించారు.
మస్క్‌ తన వ్యాఖ్యల్లో రిలయన్స్‌ లేదా ఎయిర్‌టెల్‌ పేర్లను మొదట నేరుగా ప్రస్తావించకపోయినా, దేశ టెలికాం మార్కెట్‌లో ఈ సంస్థల ప్రాబల్యం కారణంగా చర్చ వాటి చుట్టూ తిరిగింది. అయితే, మస్క్‌ చేసిన ఆరోపణలకు మద్దతుగా బహిరంగంగా నిర్దిష్ట ఆధారాలు వెల్లడించలేదు.
‘పోటీని ఎప్పుడూ భయపడలేదు’.. రిలయన్స్‌ సమాధానం
అక్టోబర్‌ 16న రిలయన్స్‌ ఇండస్ట్రీస్‌ తన స్పందనను వెల్లడించింది. శాటిలైట్‌ కమ్యూనికేషన్ల రంగంలో స్టార్‌లింక్‌తో సహా అన్ని సంస్థల పోటీని స్వాగతిస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది. “రిలయన్స్‌లో మేము ఎప్పుడూ పోటీకి భయపడలేదు. కస్టమర్‌కు ఎవరు మెరుగైన సేవలు అందిస్తున్నారో నిరూపించుకోవడానికి పోటీనే అసలైన పరీక్ష” అనే భావంతో సంస్థ స్పందించింది. జియో ప్రారంభమైనప్పుడు ఒక్క కస్టమర్‌ కూడా లేరని, పదేళ్లలో 53 కోట్లకు పైగా వినియోగదారుల విశ్వాసాన్ని సంపాదించిందని పేర్కొంది. అదే సమయంలో, శాటిలైట్‌ కమ్యూనికేషన్లలో స్టార్‌లింక్‌ సహా ప్రతి సంస్థ భారత చట్టాలు, విధానాలను పాటించాలని స్పష్టం చేసింది. జియో కూడా తన శాటిలైట్‌ ఇంటర్నెట్‌ సేవల కోసం అవసరమైన ప్రభుత్వ అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తోందని తెలిపింది. అంటే, విదేశీ సంస్థలకు ఒక విధానం, భారత సంస్థలకు మరో విధానం ఉండకూడదన్నది రిలయన్స్‌ వాదన.
‘వన్‌వెబ్‌కూ అనుమతులు రాలేదు’.. ఎయిర్‌టెల్‌ వాదన
మస్క్‌ ఆరోపణలపై భారతి ఎయిర్‌టెల్‌ ఛైర్మన్‌ సునీల్‌ భారతి మిట్టల్‌ కూడా స్పందించారు. ఎయిర్‌టెల్‌ మద్దతున్న యూటెల్‌సాట్‌ వన్‌వెబ్‌ శాటిలైట్‌ ఇంటర్నెట్‌ సేవలు కూడా భారత్‌లో ప్రారంభం కావడానికి అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయని చెప్పారు. వన్‌వెబ్‌ తన దరఖాస్తును చాలా సంవత్సరాల క్రితమే సమర్పించిందని, అవసరమైన అనుమతులు ఇంకా రాలేదని మిట్టల్‌ పేర్కొన్నారు. ఈ వ్యాఖ్యల ద్వారా స్టార్‌లింక్‌ ఒక్కటే అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తున్న సంస్థ కాదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
అసలు ఆలస్యానికి కారణమేంటి?
భారత్‌లో స్టార్‌లింక్‌, జియో శాటిలైట్‌ కమ్యూనికేషన్స్‌, వన్‌వెబ్‌ సంస్థలు సేవలందించేందుకు లైసెన్సులు పొందినప్పటికీ, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభించడానికి మరిన్ని ప్రక్రియలు పూర్తి చేయాల్సి ఉంది. ముఖ్యంగా భద్రతాపరమైన అనుమతులు, శాటిలైట్‌ సేవలకు అవసరమైన స్పెక్ట్రమ్‌ కేటాయింపు కీలకం. ఈ అంశంపై కేంద్ర టెలికాం శాఖ కూడా స్పందిస్తూ, సంబంధిత సంస్థలన్నీ దాదాపు ఒకే స్థాయి నియంత్రణ ప్రక్రియలో ఉన్నాయని తెలిపింది. అనుమతుల విషయంలో వివక్ష చూపుతున్నారనే ఆరోపణలను ప్రభుత్వం తోసిపుచ్చింది.
పోటీతో వినియోగదారులకు లాభమా?
స్టార్‌లింక్‌ భారత్‌లో సేవలు ప్రారంభిస్తే, ముఖ్యంగా గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఇంటర్నెట్‌ కనెక్టివిటీకి కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు. మొబైల్‌ టవర్లు లేదా ఫైబర్‌ కేబుళ్లు ఏర్పాటు చేయడం కష్టమైన ప్రాంతాల్లో శాటిలైట్‌ ఇంటర్నెట్‌ ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే, ధరలు, సేవల నాణ్యత, అనుమతులు, భద్రతా నిబంధనలు వంటి అంశాలు దాని భవిష్యత్తును నిర్ణయించనున్నాయి. మొత్తంగా, మస్క్‌ చేసిన ఆరోపణలతో మొదలైన వివాదం ఇప్పుడు పోటీ, ప్రభుత్వ అనుమతులు, భారత చట్టాల అమలు చుట్టూ తిరుగుతోంది.
