న్యూఢిల్లీ: దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో శీతాకాలంలో వాయు కాలుష్యం పెరగకుండా ప్రభుత్వం ముందస్తు చర్యలకు సిద్ధమైంది. కాలుష్యం తీవ్రత ఎక్కువగా ఉండే నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు అమలు చేయనున్న ప్రత్యేక శీతాకాల కాలుష్య నియంత్రణ ప్రణాళికలో పలు కీలక నిబంధనలు ప్రకటించింది. ఇందులో పార్కింగ్ ఛార్జీలను రెట్టింపు చేయడం, ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు కార్యాలయాల్లో 50 శాతం సిబ్బందిని వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్కు పంపడం, కార్యాలయాల వేళలను మార్చడం, నిర్మాణ-కూల్చివేత పనులపై ఆంక్షలు వంటి చర్యలు ఉన్నాయి.
నవంబర్ 1 నుంచి పార్కింగ్ ఛార్జీలు డబుల్
ప్రైవేట్ వాహనాల వినియోగాన్ని తగ్గించడంలో భాగంగా ఢిల్లీలోని అధీకృత పార్కింగ్ ప్రాంతాల్లో నవంబర్ 1, 2026 నుంచి ఫిబ్రవరి 28, 2027 వరకు పార్కింగ్ ఛార్జీలను రెట్టింపు చేయనున్నారు. అయితే ఢిల్లీ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ (DMRC) ఆధ్వర్యంలోని పార్కింగ్ ప్రాంతాలకు ఈ పెంపు నుంచి మినహాయింపు ఉంటుంది. ప్రజలు వ్యక్తిగత వాహనాల బదులు ప్రజా రవాణాను ఉపయోగించేలా ప్రోత్సహించడం ఈ చర్య ఉద్దేశం.
50 శాతం ఉద్యోగులకు WFH
ఈసారి కార్యాలయాలకు సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా ప్రత్యేకంగా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు కార్యాలయాల్లో ఒకేసారి 50 శాతం మంది మాత్రమే కార్యాలయాలకు హాజరుకావాలి. మిగిలిన 50 శాతం సిబ్బంది ఇంటి నుంచే పనిచేయాలి. ఈ విధానం నవంబర్ 1 నుంచి ఫిబ్రవరి 28 వరకు అమలులో ఉండనుంది. అత్యవసర, ప్రజా సేవలకు సంబంధించిన విభాగాలకు మినహాయింపులు ఉంటాయి. ఆసుపత్రులు, ప్రజా రవాణా, విద్యుత్, నీటి సరఫరా, పారిశుధ్యం, విపత్తు నిర్వహణ వంటి సేవలు ఇందులో ఉంటాయి. ప్రైవేటు సంస్థలు కూడా వీలైనంత వరకు కార్పూలింగ్, రైడ్షేరింగ్, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్, షటిల్ లేదా కామన్ బస్ వంటి మార్గాలను ప్రోత్సహించాలని ప్రభుత్వం సూచించింది. దీని ద్వారా రోజువారీ కార్యాలయ ప్రయాణాల సంఖ్యను తగ్గించి వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్యాన్ని తగ్గించాలన్నది లక్ష్యం.
కార్యాలయాల వేళల్లో మార్పులు
శీతాకాలంలో ట్రాఫిక్ రద్దీని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వ కార్యాలయాల పని వేళల్లోనూ మార్పులు చేయనున్నారు. మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఢిల్లీ (MCD) కార్యాలయాలు ఉదయం 8.30 నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు, ఢిల్లీ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు ఉదయం 10 గంటల నుంచి సాయంత్రం 6.30 గంటల వరకు పనిచేస్తాయి. వేర్వేరు సమయాల్లో ఉద్యోగులు రాకపోకలు సాగించడం ద్వారా పీక్ అవర్ ట్రాఫిక్ను తగ్గించవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
నిర్మాణ పనులపై కఠిన ఆంక్షలు
శీతాకాలంలో ఢిల్లీలో కాలుష్యానికి దుమ్ము కూడా ముఖ్యమైన కారణంగా ఉండటంతో నిర్మాణ, కూల్చివేత పనులపై దశలవారీగా ఆంక్షలు విధించనున్నారు. నవంబర్ 1 నుంచి జనవరి 31 వరకు దుమ్మును ఎక్కువగా సృష్టించే కూల్చివేతలు, బహిరంగ సివిల్ నిర్మాణ పనులపై నిషేధం ఉంటుంది. అత్యవసర ప్రజా మౌలిక సదుపాయాల పనులకు కొన్ని మినహాయింపులు ఉంటాయి. అంతేకాకుండా డిసెంబర్ 10 నుంచి జనవరి 20 వరకు నిర్మాణ, కూల్చివేత కార్యకలాపాలపై పూర్తి నిషేధం అమలు చేయనున్నారు. అత్యవసర ప్రభుత్వ పనులకు మాత్రమే మినహాయింపులు ఉంటాయి. ఇసుక, రాళ్లు, ఇటుకలు, సిమెంట్, నిర్మాణ వ్యర్థాలను తరలించే వాహనాల ప్రవేశంపైనా ఆంక్షలు విధించనున్నారు.
వాహనాలపైనా నియంత్రణ
కాలుష్య నియంత్రణలో భాగంగా చెల్లుబాటు అయ్యే PUC (Pollution Under Control) సర్టిఫికెట్ లేని వాహనాలకు ఇంధనం ఇవ్వకుండా చేసే నిబంధన కూడా శీతాకాల ప్రణాళికలో భాగంగా ఉంది. అదనంగా, నవంబర్ 1 నుంచి జనవరి 31 వరకు ఢిల్లీ వెలుపల రిజిస్టర్ అయిన, BS-VI ప్రమాణాలను అందుకోని కొన్ని వాహనాల ప్రవేశంపై ఆంక్షలు ఉంటాయి. CNG, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, అత్యవసర సేవల వాహనాలకు మినహాయింపులు ఉన్నాయి.
ఎందుకు ముందుగానే చర్యలు?
ప్రతి ఏడాది నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి మధ్య ఢిల్లీ-ఎన్సీఆర్లో గాలి నాణ్యతపై తీవ్ర ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతుంటాయి. వాహనాల ఉద్గారాలతో పాటు రోడ్డు దుమ్ము, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, పరిశ్రమలు, వ్యర్థాల దహనం, పొరుగు రాష్ట్రాల్లో పంట అవశేషాల దహనం వంటి అనేక అంశాలు కాలుష్యానికి కారణమవుతాయి. అందుకే ఒక్క అత్యవసర పరిస్థితి వచ్చిన తర్వాత చర్యలు తీసుకోవడం కాకుండా, ముందుగానే అమలు చేసే వార్షిక వ్యవస్థను ప్రభుత్వం రూపొందించింది. కొత్త విధానం ప్రకారం ప్రతి ఏడాది నవంబర్ 1 నుంచి ఫిబ్రవరి 28 వరకు శీతాకాల కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు ముందుగానే అమల్లోకి వస్తాయి. దీంతో GRAP వంటి గాలి నాణ్యత ఆధారిత అత్యవసర చర్యలకు అదనంగా ముందస్తు నియంత్రణ వ్యవస్థ పనిచేయనుంది.
ప్రజలపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
పార్కింగ్ ఖర్చులు పెరగడం, కార్యాలయాల్లో 50 శాతం WFH, మారిన ఆఫీస్ టైమింగ్స్, నిర్మాణ పనులపై ఆంక్షలు వంటి చర్యలు ఢిల్లీ ప్రజల రోజువారీ జీవితంపై ప్రభావం చూపనున్నాయి. అయితే వీటి ప్రధాన లక్ష్యం శీతాకాలంలో కాలుష్యం తీవ్ర స్థాయికి చేరకముందే వాహనాల రాకపోకలు, దుమ్ము, నిర్మాణ కార్యకలాపాలను నియంత్రించడం. ఈ చర్యలు వాస్తవంగా ఎంత మేరకు కాలుష్యాన్ని తగ్గిస్తాయన్నది రాబోయే శీతాకాలంలో అమలు, పర్యవేక్షణ, ఇతర కాలుష్య వనరుల నియంత్రణపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
