యూపీఐ (UPI) వినియోగంపై ఛార్జీలు విధించబోతున్నారనే వార్తల నేపథ్యంలో వినియోగదారుల్లో నెలకొన్న సందేహాలకు స్పష్టత వచ్చింది. కొత్త విధానంలో వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి (P2P) చేసే UPI చెల్లింపులు పూర్తిగా ఉచితంగానే కొనసాగనున్నాయి. అలాగే సాధారణంగా దుకాణాల్లో చేసే చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులపైనా వినియోగదారులకు ఎలాంటి అదనపు ఛార్జీ ఉండదు. అయితే ₹2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన కొన్ని వ్యక్తి-నుంచి-వ్యాపారికి (P2M) లావాదేవీలపై 0.4% Merchant Discount Rate (MDR) అమల్లోకి రానుంది. ఈ కొత్త విధానం 2026 అక్టోబర్ 15 నుంచి అమలులోకి రానుంది.
స్నేహితులకు డబ్బు పంపితే.. ఎప్పటిలాగే ఉచితమే
స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు UPI ద్వారా డబ్బు పంపడం కోసం ఎలాంటి ఛార్జీ ఉండదు. లావాదేవీ మొత్తం ఎంత ఉన్నప్పటికీ P2P UPI చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. అంటే ఒక వ్యక్తి మరో వ్యక్తికి చేసే సాధారణ UPI బదిలీలపై కొత్త MDR ప్రభావం ఉండదు.
₹2,000 వరకు చెల్లింపులకు ఛార్జీ లేదు
దుకాణాలు, వ్యాపార సంస్థలకు చేసే ₹2,000 వరకు UPI చెల్లింపులు కూడా కొత్త MDR పరిధిలోకి రావు. దీంతో రోజువారీ కిరాణా, భోజనం, చిన్న కొనుగోళ్లు, ఇతర సాధారణ చెల్లింపులపై వినియోగదారులకు మార్పు ఉండదు.
అంతేకాదు, UPI ద్వారా QR కోడ్ చెల్లింపుల ద్వారా నెలకు ₹1 లక్ష వరకు ఆదాయం పొందే చిన్న వ్యాపారులకు మినహాయింపు కల్పించినట్లు కొత్త విధానంలో పేర్కొన్నారు.
₹2,000 దాటితే 0.4% MDR
₹2,000 కంటే ఎక్కువ విలువైన అర్హత కలిగిన P2M లావాదేవీలపై 0.4% MDR వర్తిస్తుంది. ఉదాహరణకు ₹10,000 విలువైన లావాదేవీకి MDR ₹40గా ఉంటుంది. అయితే ఒక్కో లావాదేవీకి గరిష్ఠంగా ₹300 మాత్రమే వసూలు చేసేలా పరిమితి విధించారు.
ఇది వినియోగదారుడిపై విధించే ఛార్జీ కాదు.. వ్యాపారి చెల్లించాల్సిన MDR. బ్యాంకులు, పేమెంట్ సంస్థలు ఈ ఖర్చును వినియోగదారుడిపై బదిలీ చేయకూడదని మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి.
రైల్వే, ఇంధనం, టెలికాం వంటి సేవలకు ప్రత్యేక రేటు
రైల్వే టికెట్లు, ఇంధనం, టెలికాం, బీమా, బిల్ చెల్లింపులు వంటి కొన్ని అవసరమైన సేవలకు ₹2,000 దాటిన లావాదేవీలపై ఫ్లాట్ ₹5 MDR విధానం ఉంటుంది. క్యాపిటల్ మార్కెట్ సంబంధిత కొన్ని చెల్లింపులకు 0.02%, గరిష్ఠంగా ₹300 వరకు రేటు నిర్ణయించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
UPI యాప్లో ప్లాట్ఫామ్ ఛార్జీలు ఉంటాయా?
ప్రస్తుతం వెల్లడైన విధానం ప్రకారం వినియోగదారుల నుంచి ప్రత్యేకంగా ప్లాట్ఫామ్ ఛార్జీలు లేదా దాచిన ఫీజులు వసూలు చేయడానికి UPI యాప్లకు అనుమతి లేదు. MDR వ్యాపారులపై వర్తించే చెల్లింపు రుసుము మాత్రమే.
విదేశీ ఒత్తిడి కారణమా?
కొత్త MDR విధానం విదేశీ సంస్థల ఒత్తిడి కారణంగా వచ్చిందన్న వాదనలూ సోషల్ మీడియాలో కనిపిస్తున్నాయి. అయితే ప్రభుత్వం ఈ విధానాన్ని భారత్ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను దీర్ఘకాలికంగా స్వయం సమృద్ధిగా, సురక్షితంగా నిర్వహించేందుకు తీసుకున్న చర్యగా వివరిస్తోంది.
రోజుకు దాదాపు 80 కోట్ల UPI లావాదేవీలు
UPI వినియోగం ఎంత భారీ స్థాయికి చేరిందో తాజా గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. NPCI ప్రకారం 2026 ఆగస్టులో UPI ద్వారా 24.51 బిలియన్ (2,450.9 కోట్లు) లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి మొత్తం విలువ సుమారు ₹29.82 లక్షల కోట్లు. రోజువారీ సగటు లావాదేవీలు దాదాపు 79.1 కోట్లుగా నమోదయ్యాయి.
వచ్చిన డబ్బు ఎక్కడికి?
UPI వ్యవస్థ విస్తరిస్తున్న కొద్దీ దాని మౌలిక సదుపాయాలు, సైబర్ భద్రత, సాంకేతిక నిర్వహణకు నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరం. కొత్త MDR ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఈ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడం, చిన్న వ్యాపారులకు UPI విస్తరణకు మద్దతు ఇవ్వడం వంటి అవసరాలకు వినియోగించాలనే ఉద్దేశాన్ని అధికారులు వెల్లడించారు.
మొత్తానికి.. UPI పూర్తిగా ఛార్జీల వ్యవస్థగా మారడం లేదు. స్నేహితులకు డబ్బు పంపడం, ₹2,000 వరకు సాధారణ వ్యాపార చెల్లింపులు, చిన్న వ్యాపారుల QR చెల్లింపులు వంటి రోజువారీ వినియోగంలో పెద్దగా మార్పు ఉండదు. కొత్తగా వచ్చే MDR ప్రధానంగా ₹2,000కు పైబడిన అర్హత కలిగిన వ్యాపార లావాదేవీలపై మాత్రమే వర్తించనుంది.
