రియాద్: హౌతీ డ్రోన్ దాడుల్లో దెబ్బతిన్న కీలక పైప్లైన్ను తిరిగి ప్రారంభించడంలో సౌదీ అరేబియా విఫలమైతే, ఎగుమతుల కోసం ఉంచిన చమురు నిల్వలు కేవలం కొద్ది రోజుల్లోనే అడుగంటిపోయే పరిస్థితి నెలకొంది. అదే జరిగితే ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 4 శాతం మార్కెట్ నుంచి కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉందని సౌదీ చమురు కొనుగోలుదారులు, వ్యాపారులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఐదు నుంచి ఏడు రోజులకే సరిపడా నిల్వలు
ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని యాంబు ఓడరేవులో ఉన్న ముడి చమురు నిల్వలు ఐదు నుంచి ఏడు రోజుల ఎగుమతులకు మాత్రమే సరిపోతాయని చమురు రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పైప్లైన్ ఇలాగే మూతపడి ఉంటే ఈ నిల్వలు కూడా పూర్తిగా ఖాళీ అయిపోతాయని అవి పేర్కొన్నాయి.
దేశ తూర్పు ప్రాంతంలోని చమురు క్షేత్రాల నుంచి ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని యాంబుకు ముడి చమురును తరలించే ఈ తూర్పు–పశ్చిమ పైప్లైన్ను డ్రోన్ దాడుల తర్వాత శుక్రవారం నాడు మూసివేశారు. పైప్లైన్కు ఎంత మేరకు నష్టం జరిగిందనే దానిపై గానీ, ఎప్పుడు తిరిగి పనిచేస్తుందనే దానిపై గానీ సౌదీ అరేబియా ఇంతవరకు ఎలాంటి ప్రకటనా చేయలేదు.
మరమ్మతులకు పట్టే సమయంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఐదు నుంచి ఆరు వారాలు పట్టవచ్చని ఒక వర్గం అంచనా వేస్తుండగా, అంతకంటే ముందుగానే పునరుద్ధరించే అవకాశం ఉందని మరో వర్గం పేర్కొంది. మరమ్మతులు కొనసాగుతూనే పాక్షికంగా పంపింగ్ ప్రారంభించే వీలు కూడా ఉందని ఆ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
సౌదీకి ముంచుకొస్తున్న సరఫరా సంక్షోభం
యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి ఈ పైప్లైన్ సౌదీ అరేబియాకు ప్రాణాధారంగా మారింది. గత ఆరు నెలలుగా హోర్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న అంతరాయాన్ని తప్పించుకునేందుకు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఎగుమతిదారు అయిన సౌదీకి ఇదే ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా ఉపయోగపడింది.
ఈ మార్గం ద్వారా రోజుకు సుమారు 40 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురును యాంబుకు తరలిస్తున్నారు. ఇది ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 4 శాతంతో సమానం. పైప్లైన్ మూతపడటంతో ఈ ప్రత్యామ్నాయ మార్గం కూడా ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
ఈజిప్టులోని రెండు ఓడరేవుల్లో సౌదీకి కొంత అదనపు చమురు నిల్వ ఉంది. ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని ఐన్ సుఖ్నా, మధ్యధరా తీరంలోని సిదీ కెరిర్ వీటిలో ఉన్నాయి. ఈ నిల్వలతో మరికొన్ని రోజుల పాటు వినియోగదారులకు సరఫరా కొనసాగించే వీలుందని చమురు రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
యాంబు నిల్వ సామర్థ్యం సుమారు 3.5 కోట్ల బ్యారెళ్లు కాగా, ఐన్ సుఖ్నాలో సుమారు 1.8 కోట్లు, సిదీ కెరిర్లో దాదాపు 2 కోట్ల బ్యారెళ్ల సామర్థ్యం ఉంది. అయితే ఈ నిల్వ కేంద్రాలేవీ పూర్తిగా నిండి లేవని, తూర్పు–పశ్చిమ పైప్లైన్ తిరిగి పనిచేయకపోతే ఈ నిల్వలన్నీ చివరకు ఖాళీ అవుతాయని నాలుగు వర్గాలూ స్పష్టం చేశాయి.
30 ఏళ్ల కనిష్ఠానికి సౌదీ ఉత్పత్తి
సౌదీ చమురు ఉత్పత్తి ఇప్పటికే భారీగా పడిపోయిన నేపథ్యంలో తాజా అంతరాయం చోటుచేసుకుంది. ఆగస్టులో తమ ఉత్పత్తి రోజుకు 62 లక్షల బ్యారెళ్లకు తగ్గిందని సౌదీ అరేబియా ఒపెక్కు తెలియజేసింది. యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు ఫిబ్రవరిలో ఇది రోజుకు 1.09 కోట్ల బ్యారెళ్లుగా ఉండేది.
సౌదీ చమురు సరఫరా మూడు దశాబ్దాలకు పైగా కాలంలోనే అత్యల్ప స్థాయికి పడిపోయిందని అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (ఐఈఏ) శుక్రవారం ప్రకటించింది. హోర్ముజ్ జలసంధి, ఎర్ర సముద్రం మీదుగా జరిగే రవాణా తగ్గిపోవడమే దీనికి కారణమని పేర్కొంది.
ఈ ఏడాది ప్రపంచ చమురు సరఫరా రోజుకు 57 లక్షల బ్యారెళ్ల మేర తగ్గుతుందని ఐఈఏ అంచనా వేసింది. ఇది ప్రపంచ సరఫరాలో సుమారు 6 శాతం. యుద్ధానికి ముందు మధ్యప్రాచ్యం రోజుకు దాదాపు 2.2 కోట్ల బ్యారెళ్ల చమురును సరఫరా చేసేది. అయితే హోర్ముజ్ జలసంధి మీదుగా రవాణా ప్రస్తుతం రోజుకు 60 లక్షల నుంచి 90 లక్షల బ్యారెళ్లకు పరిమితమైందని పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ అంతరాయాల ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. ద్రవ్యోల్బణం పెరగడంతో పాటు అమెరికా బాండ్ ఈల్డ్లు 2008 ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత ఎన్నడూ లేనంత గరిష్ఠ స్థాయికి ఎగబాకాయి.
ఎర్ర సముద్రంలోనూ కొత్త ముప్పు
సౌదీ అరేబియాకు ఎర్ర సముద్ర మార్గంలోనూ కొత్త ముప్పులు ఎదురవుతున్నాయి. యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి యెమెన్కు చెందిన హౌతీ మిలిటెంట్లు సౌదీ చమురు రవాణాపై పలుమార్లు హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. శుక్రవారం వారు ఎర్ర సముద్ర ముఖద్వారం వద్ద ఉన్న ఒక ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిని తప్పించుకునేందుకు సౌదీకి అందుబాటులో ఉన్న ఏకైక కీలక మార్గం తూర్పు–పశ్చిమ పైప్లైనే. అది మూతపడి ఉండటంతో నిల్వ చేసిన చమురుపైనా, ఇతర ఎగుమతి మార్గాలపైనా కిరీటరాజ్యం ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.
ముందున్న ప్రమాదం
మరమ్మతులకు వారాల సమయం పడితే విదేశీ సరఫరాలను కొనసాగించడం సౌదీ అరేబియాకు కష్టంగా మారవచ్చు. పైప్లైన్ దీర్ఘకాలం మూతపడి ఉంటే లక్షలాది బ్యారెళ్ల సౌదీ ముడి చమురు ప్రపంచ మార్కెట్ నుంచి తప్పుకునే అవకాశం ఉంది. ఇది సరఫరాను మరింత కుదించడమే కాకుండా, ఇప్పటికే ఆకాశాన్ని తాకుతున్న చమురు ధరలపై అదనపు ఒత్తిడి తెచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
